Kalsiyum, magnezyum ve fosfatın emilmesinden sorumlu olan D vitamini kas ve kemik sağlığı, bağışıklık sistemi ve metabolizmanın düzenli çalışması için vücutta yeterli düzeyde bulunmalıdır.
D VİTAMİNİ DEĞERİ KAÇ OLMALIDIR?
Yetişkin bireylerde kanda D vitamini 20 ile 50 ng/mL aralığında olmalıdır. Günlük alınması gereken miktar ise 15-20 mikrogram aralığındadır. Kanda 20 ng/mL altında olan değerlerde kişide D vitamini eksikliği kabul edilir, sağlıklı beslenme programı veya D vitamini takviyesiyle bu eksiklik giderilmelidir.
D VİTAMİNİ KAYNAKLARI NELERDİR?
Güneş ışığı en iyi D vitamini kaynağıdır, uzmanlar haftada 3 gün 30 dk olmak kaydıyla güneş ışınlarına maruz kalınması gerektiğini önermektedir fakat vücut için yeterli D vitamini seviyelerine ulaşmak için besinlerle almak gerekmektedir.
En iyi D vitamini kaynakları;
- Yağlı balıklar (somon, alabalık, ton balığı vb.)
- Süt ve süt ürünleri (peynir, yoğurt)
- Yumurta sarısı
- Karaciğer
- Zenginleştirilmiş tahıllar
- Bazı mantar ve bitkiler
- D vitamini takviyeleri
D VİTAMİNİ FAYDALARI NELERDİR?
D vitamini kalsiyum, magnezyum ve fosforun emiliminden sorumludur, kemik, kas ve diş sağlığı için yeterli düzeyde bulunması gereklidir. Bunun yanında D vitamini bağışıklık sağlığını güçlendirir, kalp, mide ve bağırsak sağlığını destekler, depresyon riskini azaltır, kronik rahatsızlıklara karşı koruyucudur, şeker ve tansiyon riskini düşürür.
D VİTAMİNİ EKSİKLİĞİ NEDİR? NELERE YOL AÇAR?
D vitamini eksikliği güneş ışınlarına yeterince maruz kalmama, sağlıksız ve yetersiz beslenme, ilerleyen yaş, hormonel ve metabolik problemler, sindirim sistemi ve emilim bozuklukları, ilaç kullanımı, böbrek ve karaciğer rahatsızlıkları sonucunda ortaya çıkmaktadır.
D vitamini eksikliği kan değerlerinde baktırmadan belirtileri olan bir rahatsızlıktır. Kas ve kemik ağrıları, artan diş çürükleri ve diş ağrıları, kronik yorgunluk, sürekli halsizlik hali, ileri düzey saç dökülmeleri ve cilt tonu bozuklukları D vitamini eksikliğinin başlıca belirtileridir. Yapılan tam teşekküllü kan tahlilleri ile olması gereken değerin altında görülen D vitamini düzeyleri birçok hastalığa sebep olmaktadır bunların başlıcaları şu şekildedir;
- Osteoporoz, osteomalazi
- Tip 2 diyabet
- Kalp krizi riski
- Çeşitli kanser türleri
- MS (multipl skleroz)
- Depresyon ve sinir hastalıkları
- Pankreas fonksiyonlarında bozulma gibi ciddi sorunlara yol açmaktadır.
Bununla beraber doğrudan olmasa dahi D vitamini kilo verme aşamasında kontrol edilmesi gereken değerlerden biridir. D vitamini eksikliğinde metabolizma yavaşlar, insülin direnci artar, hormon bozuklukları ortaya çıkar bu sebeple kilo alımı tetiklenebilir. Yapılan araştırmalar D vitamini takviyesi kullanılan bireylerde yağ oluşum potansiyelinin daha düşük olduğunu belirtmiştir. Bu sebeple kilo veremeyen bireylerde kan D vitamini seviyelerine de baktırmak da doğru bir yaklaşımdır.