Dolar 9,2949
Euro 10,7905
Altın 528,13
BİST 1.413
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Diyarbakır 26°C
Çok Bulutlu
Diyarbakır
26°C
Çok Bulutlu
Sal 24°C
Çar 23°C
Per 24°C
Cum 25°C

‘HIV AHLAKİ DEĞİL, TIBBİ BİR DURUMDUR’

‘HIV AHLAKİ DEĞİL, TIBBİ BİR DURUMDUR’
A+
A-
08.01.2018
209

HATİCE KAMER

Geçen ay yaşanan olayda Dicle Üniversitesi Hastanesi’ndeki bazı doktor ve asistanlar hastanın HIV pozitif olması nedeniyle hastayla ilgilenmeyi kabul etmemişti. Hastane, hekimler hakkında soruşturma başlattı.

Türkiye’de HIV pozitifli bireylere karşı yaklaşımı, HIV pozitif bireylerin tedavisinde alınması gereken önlemleri, hasta ve hekim haklarını, enfeksiyonun Türkiye’de yayılma oranını uzmanlara sorduk.

Olayda mağdur hastanın ve eşinin HIV tedavilerini yapan Dicle Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Kemal Çelen, HIV’in kronik ve tedavi edilebilir bir hastalık olduğun söyledi, toplumda yer etmiş yanlış algıya dikkati çekti.

HIV’e karşı toplumdaki ön yargının algının ve bilgi eksikliğniin sağlık alanına da yansıdığını söyleyen Profesör Çelen, ön yargılardan dolayı HIV pozitif hastaların, hastalıklarının bilinmesinden çekindiklerini söyledi.

“HEKİMLER AMELİYATA GİRMEK İSTEMİYOR”

Çelen, ameliyata girmek istemeyen hekim iddiasını da toplumdaki yanlış algının hekimler arasında yer bulmasına bağlıyor. Ameliyattaki sterilizasyon dışında ek tedbir alınması gerekmediğini belirten Çelen şöyle devam ediyor:

“Tüm hastalara ameliyatta aynı standart uygulanmalı. Hasta HIV pozitif diye ek bir önlem alınmıyor. Bir sezaryen işlemi yapıldığında hiçbir hastalığı olmayana yaklaşımınız neyse, HİV’liye de yaklaşım öyle olmalı. Bilmediğimiz binlerce bulaşıcı vakayla karşılaşıyoruz ama birçok hastalık koruyucu tedbirle bertaraf ediliyor”.

“TOPLUMDAKİ AIDS KORKUSU AYRIMCILIĞA NEDEN OLUYOR”

Türk Tabipler Birliği Diyarbakır Tabip Odası Başkanı Mehmet Şerif Demir de, AIDS/HIV pozitif kişilerin haklarının, diğer hastalardan farklı olmaması gerektiğine dikkat çekiyor.

Hekimlerin ve sağlık kurumlarının, hastalığın derecesine bakmaksızın tüm hastalara yeterli ve insani bakım vermekle yükümlü olduğunu hatırlatan Şerif, toplumda AIDS korkusunun, HIV/AIDS ile yaşayan insanlara uygulanan suçlamalara ve ayrımcılığa gerekçe oluşturduğunu belirtiyor:

“HIV/AIDS ile yaşayan kişilerin doğru tedavi ve bakıma ulaşmasının önünde duran engellerden en önemlisi damgalanmadır. Bu durumda tedaviye erişimleri engellenmekte, çalışma hakları ellerinden alınmakta, eğitim haklarından mahrum bırakılmakta, yaşam hakları dahi ellerinden alınabilmektedir.”

Dünya Sağlık Örgütü göre, HIV ile yaşayan insan sayısı 36.9 milyon. 1,2 milyon kişi ise AIDS nedeniyle hayatını kaybetti.

Sağlık Bakanlığı verilerine göre Türkiye’de ilk vakanın tespit edildiği 1985 yılından günümüze kadar bildirimi yapılan HIV/AIDS sayısı 11 bin 109. 1 Aralık Dünya AIDS Günü’nde yaptığı açıklamada Sağlık Bakanlığı, Türkiye’nin dünyada HIV/AIDS açısından, hastalığın az sıklıkta görüldüğü ülkeler arasında değerlendirildiğini belirtti.

“TÜRKİYE’DE SON 5 YILDA HIV ÇOK ARTTI”

HIV ile yaşayan bireylere destek için kurulmuş Pozitif Yaşam Derneği, Sağlık Bakanlığı’nın açıklamalarının aksini söylüyor ve son beş yılda HIV virüsünün Türkiye’de çok arttığına dikkat çekiyor.

Derneğin Yönetim Kurulu Üyesi Canberk Harmancı, 1 Aralık 2017 tarihi itibarıyla Türkiye’de 16 bin 644 kişiye HIV pozitif tanısı konulduğunu söyledi.

Harmancı şöyle devam etti: “1985 ile 2010 arasında 25 yılda 4500 kişiye HIV tanısı konmuşken, 2011-2017 yılları arasında altı yıllık gibi kısa bir zamanda 12 bin kişi HIV pozitif ile yaşadığını öğrenmiştir. Son beş yılda enfeksiyon hızla yayıldı ve dünyada enfeksiyonun en hızlı yayıldığı bölge Türkiye.”

Harmancı, Sağlık Bakanlığı’nın 2016 sağlık istatistik yıllığına sadece AİDS evresinde tanı alan 103 kişinin eklendiğini, 2016’da HIV tanısı alan 2600 kişinin gözardı edildiğini ileri sürüyor: “Gelişen tedavi yöntemleriyle bireylerin AIDS evresine gelmeden yaşadıkları dünyamızda, sırf artışı görmezden gelmek için kullanılan bu yöntem Türk Sağlık sistemini ve devletini zarar uğratıyor” dedi.

“HEKİMLER AYRIMCILIĞI PEKİŞTİRİYOR”

Harmancı, son birkaç ay içinde Dicle Üniversitesi’nde yaşanan olaya benzer onlarca vaka sayabileceklerini söyleyerek şöyle devam etti:

“Hasta sırf HIV pozitif olduğu için operasyona girmemeyi kendinde hak gören kişi aynı zamanda hekim yetiştiriyor. Bu da bu ayrımcılıkların eğitim yoluyla yeniden üretimini sağlıyor.

“Bu vakalarda iyileşme görülmemesinin nedenlerinden biri, sağlık profesyonellerinin hata olduğunu görseler dahi birbirlerini korumaya çalışmaları. Hekimler hatanın üstünü kapatmaya çalışarak bu çarkın kırılmasını engellemekte ve suçu pekiştirmektedirler.”

“HASTALIĞIN BULAŞMA YOLU ÜZERİNDEN AHLAKİ DEĞER ÜRETİLİYOR”

Harmancı, enfeksiyon uzmanları dışında birçok hekimde HIV konusunda ahlaki kodların da devreye girdiğini ve toplumda HIV’e karşı ilk tepkinin korku, sonra nefret olduğunu söylüyor:

 

“Korku duygusunu HIV enfeksiyonuyla bağdaştırılan ölümcüllük algısı üretirken, nefreti enfeksiyonun cinsel yolla bulaşıyor olması destekliyor.”

“HIV ahlaki değil, tıbbi bir durumdur” diyen Harmancı, hastalığın bulaşma yolu üzerinden ahlaki değer üretildiğini, HIV’li bireylerin ahlaksızlıkla suçlanarak nefret objesi haline getirildiklerini söylüyor.

Sağlık Bakanlığı verilerine göre HIV enfeksiyonu yüzde 49.8’i cinsel yolla, yüzde 1.5’i damar içi madde kullanımı yoluyla bulaşıyor. Bulaşma yolu bilinmeyen vakaların oranı ise yüzde 46,7.

Harmancı, Türkiye’de HIV’e karşı toplumsal algının temelinde medyanın tavrının ve kullandığı ötekileştirici dilin payının da çok yüksek olduğuna dikkat çekiyor. “Biz medya profesyonellerine AIDS’li veya AIDS hastası kullanımlarının hatalı; HIV’li demenin ötekileştirici olduğunu kavratamadık. HIV ile yaşayan birey demek gerekiyor. AIDS diye bir hastalık yok, HIV enfeksiyonu tedavi edilmezse, ortaya çıkan yeni evreye AIDS deniyor.”

NE OLMUŞTU?

27 yaşında HIV Pozitif gebe bir kadın, Aralık ayında doğum sancıları tutunca Siirt’ten, Dicle Üniverisitesi Hastanesi’ne ne sevk edildi. İddialara göre Doğum Kliniği’ne birçok hekim hastanın ameliyatına girmeyi kabul etmedi. Bunun üzerine Başhekimlik devreye girdi ve o sırada görevli olmayan bir doktor evinden gelerek ameliyatı yaptı. Doktora yardım eden iki aylık asistan hekimin parmağına ameliyat sırasında iğne battı.

GENÇ ASİSTAN SUÇ DUYURUSUNDA BULUNDU.

Dicle Üniversitesi Hastanesi Başhekimi Prof.Dr. Ali Kemal Kadiroğlu ”Ben bu hastaya bakmam” yaklaşımın kabul edilemez olduğunu, defansif” davranıp ameliyata girmeyi kabul etmeyen bazı hekimlerin hakkında tutanak tutulduğunu söyledi. Kadiroğlu, hastanede koruyucu malzeme olmadığı iddialarının doğru olmadığını, bariyerli eldivenlerin iğne batmasına engel olmadığını savundu.

Üniversite konuyla ilgili soruşturma başlattı. Diyarbakır Başsavcılığı asistanın şikayeti üzerine “Taksirle adam yaralama ve adam öldürmeye teşebbüs” iddiasıyla soruşturma başlattı. Sağlık Bakanlığı ise ‘tedaviden imtina etmek veya hasta seçmek gibi hekim meslek etiğiyle bağdaşmayan davranışları tasvip etmediklerini” söyleyerek soruşturma başlattıklarını açıkladılar. Olayla ilgili Diyarbakır Tabip Odası da inceleme başlatan bir diğer kurum.

BARİYERLİ ELDİVEN TARTIŞMASI

Basında yer alan haberlere yansıyan bariyerli eldiven tartışmasına açıklık getiren Kadın Doğum ve Jinekoloji Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Mustafa Kemal Çelen ise, bariyerli eldivenlerin de iğne geçirdiğini ifade etti. Çelen, şunları söyledi:

“Bariyerli eldiven konusunda yanlış bir algı var. Sanılıyor ki bariyerli eldivenle ameliyat anında gelişebilecek iğne batmalarını önlüyormuş gibi bir algı var ortada. Öyle bir durum söz konusu değil. Bariyerli eldivenlerin gerek uluslararası gerek ulusal rehberlerde artık yeri yoktur, önermiyoruz. Sağlık Bakanlığı da bu konuda inisiyatifi kurumlara bırakmaktadır. Biz bir dönem çift eldiven öneriyorduk fakat onu da kaldırdık. Şuan normal HIV olmayan bir gebeye müdahale nasıl yapılıyorsa HIV’li bir gebeye yapılacak prosedürler bundan ibarettir.”

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.