Geçtiğimiz hafta Ergani’deki kitap fuarına uğradım. Orada değerli hemşehrimiz Müslüm Üzülmez ve kardeşi Ali Haydar Üzülmez ile karşılaştım. Araştırmacı-Yazar Müslüm Üzülmez bana yeni çıkan kitabını imzalayarak hediye etti. ‘FELSEFE VE MATEMATİĞİN YOLDAŞLIĞI’ adlı kitabı bir çırpıda okudum. Felsefe ve Matematiğin bu kadar iç içe olduğunu hiç fark etmemiştim.
Müslüm Üzülmez Kimya Mühendisi ve aynı zamanda bugüne kadar yirmiden fazla kitabı yayınlanmış değerli bir yazar. Kardeşi Ali Haydar Üzülmez ise, birçok köşe yazısı kaleme almış, kitabın önsözünü de yazan iyi bir Matematik öğretmeni.
J & J yayınlarından çıkan kitap 132 sayfa… Kitabın önsözünü yazan Ali Haydar Üzülmez şu satırları kaleme almış: ’Felsefe ile matematik abi kardeş gibidir. Bu kardeşlikte zaman zaman felsefe, düşünce anlamında matematiğe ağabeylik yapar. Düşüncenin hayat bulmasını da küçük kardeş matematik sağlar. Zaman zaman da çözüm ve önerilerle matematikte felsefeye yol gösterir.’
FELSEFE VE MATEMATİK
Müslüm Üzülmez kitabın sunu kısmında ise, özetle şu satırları kaleme almış: Diogenes Loertios’un Ünlü Filozofların Yaşamları ve Öğretileri ile, Jacqueline Russ’un Avrupa Düşüncesinin Serüveni kitaplarını eşzamanlı okurken, çok sayıda filozof ve düşünürün aynı zamanda çok iyi matematikçi olduklarını fark ettim.
Bu fark ediş ilk anda bende bu konuda bir makale yazma düşüncesini oluşturdu. Yazmaya başlayınca, konunun bir makale ile olmayacağı kanaati oluştu. Çalışmalarıma ara vermeksizin yazmayı sürdürdüm. Yaklaşık bir yıllık bir çalışmanın sonucunda ‘Felsefe ve Matematiğin Yoldaşlığı’ adını verdiğim bu çalışmamı bitirdim. 14 mart 2024 tarihinde bazı dergi, yerel gazete ve web sitelerinde yayımlandı. Çalışmamı noktalamadım ama, araştırmalarıma devam ettim. Çok geniş bir literatür taraması yaparak, yeni eklemelerin yanında, önceden yayımlananı da gözden geçirdim.Kitabın yazım süreci tamamlandı…
Evet Müslüm ağabey bu kez, tarzının dışına çıkarak, değişik bir çalışma yapmış. İyi de etmiş. Çünkü Felsefe ve matematikle ilgilenenler için yararlı olacak bir kitap. Bu çalışmadan da anladığımız gibi, felsefe ve matematik iç içedir. Felsefeciler iyi matematikçi, iyi matematikçiler de felsefecidir.
Avrupalı matematikçi veya matematiği dayanak yapıp düşünce oluşturan ve yaşama paha biçilmez katkılar sunan filozof ve düşünürlerden bazılarını, tarih sıralamasına göre, yaşam öyküleri, düşünce ve felsefelerinden daha ziyade matematikle olan ilişkilerini ön plana çıkartarak anlamak için, bu bir kaynak kitap niteliğinde.
“Matematik Evreni Yönetir”
Edebiyat duygulara seslenmeyi, Felsefe akla dayalı düşünmeyi, Matematik ise çözümü hedefler.
Böyle olunca da Batı dünyasında felsefe akımlarının fitilini ateşleyenlerin çoğunun matematikçi olması bence tesadüfi değildir.
Çünkü “Matematiğin doğal bilimler üzerinde anlaşılmaz etkisi” vardır.
Matematik ve felsefe; düşüncenin ve evreni anlamlandırma çabasının ayrılmaz ikizleridir. Matematiksel formüller evreni açıklamak için kesin dili sağlarken, felsefe bu dilin anlamını, doğasını ve bilgi değerini sorgular.
Tarih boyunca en büyük filozoflar aynı zamanda çığır açan matematikçiler olmuştur. Pisagor'dan Descartes'a, Leibniz'den Bertrand Russell'a kadar birçok düşünür, evreni çözmenin yolunun bu ikilinin sentezinden geçtiğini görmüştür.
Bir yanda doğru sorular sormayı daha değerli gören ve akıl yürütme biçimleriyle insanı ve doğayı anlamaya ve açıklamaya çalışan felsefe, diğer yanda herkesin kabul edeceği kesin sonuçların peşinden koşan matematik. İlk bakışta bir araya gelmeleri güç gibi görünse de tarih boyunca felsefe ile matematiğin birbirlerini geliştiren ve zenginleştiren yakınlıklarına bu kitapta tanıklık ediyoruz.
Araştırmalarıyla tanınan, aynı zamanda iyi bir fotoğraf ve belge arşivi bulunan Müslüm Üzülmez’i bu yeni kitabı dolayısı ile kutluyor, çalışmalarında başarılar diliyoruz…