DİYARBAKIR HABER- Diyarbakır’da buğday hasadının yoğun şekilde devam ettiği günlerde üreticilerin yaşadığı ekonomik sıkıntılar bir kez daha gündeme geldi. Sur Mahalle Muhtarları Derneği Başkanı ve çiftçi Aydın Alakuş, hasat sezonunda karşı karşıya kaldıkları sorunları değerlendirerek hem Toprak Mahsulleri Ofisi’nin (TMO) alım politikalarına hem de lisanslı depoculuk uygulamasına ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu.
Buğday üretiminin her geçen yıl daha maliyetli hale geldiğini belirten Alakuş, açıklanan taban fiyatının çiftçinin beklentisini karşılamadığını söyledi.
“Mazot karşısında buğdayın değeri yarı yarıya düştü”
Artan üretim maliyetlerine dikkat çeken Alakuş, yıllar içindeki alım gücü kaybını rakamlarla anlattı.
“2021 yılında iki kilogram buğday satarak bir litre mazot alabiliyorduk. Bugün ise bir litre mazot alabilmek için dört kilogram buğday satmak zorunda kalıyoruz. Bu da çiftçinin kullandığı her litre mazotta iki kilogram buğdayının adeta erimesi anlamına geliyor. Girdi maliyetleri sürekli artarken ürün fiyatları aynı oranda yükselmiyor. Çiftçi her geçen yıl daha fazla zarar ediyor.”
“Yağış verimi artırdı ama satışta büyük sorun yaşıyoruz”
Bu sezon yağışların üretime olumlu katkı sunduğunu belirten Alakuş, buna rağmen pazarlama aşamasında ciddi sıkıntılar yaşandığını ifade etti.
“Yağışlar bereket getirdi, verim açısından güzel bir sezon geçiriyoruz. Ancak ürünümüzü satmaya geldiğimizde büyük engellerle karşılaşıyoruz.”
Lisanslı depolara tepki: ‘Buğdayını geri çeviremezsiniz’
En büyük sorunlardan birinin lisanslı depoculuk sistemi olduğunu ifade eden Alakuş, bazı depoların ürün kabul etmemesinin üreticiyi mağdur ettiğini söyledi.
“Bugün lisanslı depoyu aradım. Bana ‘Senin buğdayın kırmızı buğday, şu an alım yapamıyoruz’ dediler. Gerekçe olarak da bu ürünün az olduğunu ve depoların doluluk planını gösterdiler. Çiftçi ürününü nereye götürecek? Başka lisanslı depoya yönelmek zorunda kalıyor. Orada da randevu bulmak haftalar sürüyor.”
“Ödeme süreci çiftçiyi daha da zorluyor”
Alakuş, ürün tesliminden sonra ödeme sürecinin de üreticiyi finansal açıdan zor durumda bıraktığını belirterek şöyle konuştu:
“Bir depoda yer bulsanız bile ödeme hemen yapılmıyor. Önce randevu bekliyorsunuz, ardından ürün teslim ediliyor. Daha sonra 21 gün deniliyor ama bu kesin bir ödeme tarihi değil. Süre 45 güne kadar uzayabiliyor. Çiftçinin acil nakit ihtiyacı var. Borcu var, mazot borcu var, gübre borcu var. Bu kadar bekleyecek gücü kalmadı.”
“Bu yıl birçok çiftçi icralık olabilir”
Üreticilerin ekonomik baskı altında olduğunu söyleyen Alakuş, mevcut şartların değişmemesi halinde birçok çiftçinin borçlarını ödeyemeyeceğini dile getirdi.
“Bu yıl da çiftçi zor durumda. Her yıl farklı bir sorunla mücadele ediyoruz. Eğer bu şartlar devam ederse birçok üretici borçlarını ödeyemeyecek ve icra dosyalarıyla karşı karşıya kalacak.”
“Lisanslı depolar çiftçinin ürününü almak zorunda olmalı”
Yetkililere çağrıda bulunan Alakuş, lisanslı depoculuk sisteminde yeni düzenlemeler yapılmasını istedi.
“Lisanslı depolar, çiftçinin getirdiği ürünü miktarı az da olsa kabul etmek zorunda olmalı. Bu depolar kamu adına hizmet veriyor. Çiftçinin ürünü geri çevrilmemeli. Eğer ürün kabul edilmiyorsa bunun mutlaka bir yaptırımı olmalı. Üretici mağdur edilmemeli.”
Açıklamasının sonunda tüm üreticilere bereketli ve kazançlı bir hasat sezonu dileyen Alakuş, tarımsal üretimin sürdürülebilirliği için çiftçilerin sorunlarının çözüme kavuşturulmasının artık ertelenemez bir ihtiyaç olduğunu vurguladı.