DİYARBAKIR HABER- (ÖZEL HABER)- Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Konfederasyonu (TESK) Genel Başkan Vekili Alican Ebedinoğlu, 2025 yılını esnaf ve sanatkârlar açısından değerlendirdi; pandemi, deprem, enflasyon ve kredi kısıtlamalarının sektörde derin izler bıraktığını söyledi. Yaklaşan Ramazan ayı öncesi de esnafa “fahiş fiyat” uyarısında bulunan Ebedinoğlu, “Ramazan fırsatçılığına asla taviz vermeyiz” dedi.
“Pandemi ve depremin artçıları sürüyor”
2025 yılının, geçmiş yıllarda yaşanan krizlerin etkisiyle şekillendiğini belirten Ebedinoğlu, özellikle pandemi sürecinin hizmet sektöründe ağır bir yıkıma yol açtığını ifade etti. Pandemi döneminde hizmet sektöründe yaklaşık yüzde 40’a varan kapanmalar yaşandığını hatırlatan Ebedinoğlu, bunun istihdama ve ülke ekonomisine doğrudan yansıdığını söyledi.
“Diyarbakır’da 2 bin 82 işletme faaliyetini yitirdi”
Ardından yaşanan ve 11 ili etkileyen büyük depremin esnaf üzerinde ikinci bir darbe oluşturduğunu kaydeden Ebedinoğlu, “On binlerce esnaf iş yerini kaybetti. Sadece Diyarbakır’da 2 bin 82 işletme faaliyetini yitirdi. Bir kısmı başka bölgelere taşındı, önemli bir kısmı ise mesleği bırakmak zorunda kaldı” dedi.
Depremin yarattığı ekonomik tahribatın hâlâ tam anlamıyla giderilemediğini vurgulayan Ebedinoğlu, TOKİ ve çeşitli projeler kapsamında yeni ticaret alanlarının oluşturulmasının umut verdiğini ancak sürecin zamana ihtiyaç duyduğunu belirtti.
“Destekler yetmedi, kapanışlar devam etti”
2025 yılında hükümet tarafından vergi, SGK ve Bağ-Kur primleri başta olmak üzere çeşitli alanlarda destekler sağlandığını ifade eden Ebedinoğlu, buna rağmen esnafın tam anlamıyla rahatlayamadığını dile getirdi.
“Geçmişten gelen ağır tahribat nedeniyle atılan adımlar esnafı tamamen ayakta tutmaya yetmedi. 2025’te de ciddi kapanışlarla karşı karşıya kaldık” diyen Ebedinoğlu, ekonomik daralmanın piyasalarda belirgin şekilde hissedildiğini söyledi.
Enflasyonun son üç yılda ciddi artış gösterdiğini hatırlatan Ebedinoğlu, alınan tedbirlerin vergi yüklerini de artırdığını ve bunun küçük esnaf üzerinde baskı oluşturduğunu kaydetti.
700 bin esnaf deftere tabi oldu
Basit usulde vergilendirilen 700 binin üzerinde esnafın deftere tabi tutulduğunu açıklayan Ebedinoğlu, bu uygulamanın önemli mağduriyetler doğurduğunu söyledi. “Bu 700 bin esnafın en az 200-250 bini deftere tabi olmaması gereken küçük işletmelerdir. Bir çay ocağı ya da küçük bir büfenin deftere tabi tutulması, o işletmenin kapanma sürecine girmesi demektir” ifadelerini kullanan Ebedinoğlu, bu konuda hükümete düzeltme çağrısı yaptıklarını belirtti.
TESK olarak ilgili bakanlıklara rapor sunduklarını aktaran Ebedinoğlu, küçük esnafın yeniden basit usule döndürülmesi gerektiğini savundu.
Bağ-Kur ve SGK Borçları için yapılandırma çağrısı
Esnafın en büyük sorunlarından birinin biriken Bağ-Kur, SGK ve vergi borçları olduğunu dile getiren Ebedinoğlu, yapılandırma yapılmaması halinde işletmelerin kapanma riskiyle karşı karşıya kalacağını söyledi. Ebedinoğlu, “Esnafın borcunu ödeyebilmesi için mutlaka yeni bir yapılandırma düzenlemesi gerekiyor. Aksi takdirde bu borç yükü giderek artıyor” dedi.
Kredi kısıtlamasına tepki
2025 yılında yaşanan en büyük sıkıntılardan birinin de krediye erişim olduğunu belirten Ebedinoğlu, 1 Ocak 2026’dan itibaren vergi ya da SGK borcu bulunan esnafın kredi kullanamayacağı yönündeki uygulamayı eleştirdi. “Borcu olmayan esnaf zaten krediye ihtiyaç duymaz. Esnaf borcunu borçla kapatmaya çalışıyor. Bu engel işletmeleri kapanmaya sürükler” diyen Ebedinoğlu, bu kararın değiştirilmesi için girişimlerde bulunduklarını söyledi.
Ramazan öncesi fahiş fiyat uyarısı
Yaklaşan Ramazan ayına ilişkin de değerlendirmede bulunan Ebedinoğlu, fırsatçılığa karşı net mesaj verdi. “Vicdanlı ve kanaatkâr esnafımız çoğunlukta. Ancak 100 kişiden 1 kişinin yaptığı hata tüm esnafa mal ediliyor” diyen Ebedinoğlu, oda başkanları aracılığıyla gerekli uyarıların yapıldığını belirtti.
Vatandaşın alım gücünün ciddi şekilde düştüğüne dikkat çeken Ebedinoğlu, orta gelir grubunun neredeyse kalmadığını, alt ve üst gelir grubunun belirginleştiğini söyledi.
“Ramazan Fırsatçılığına taviz vermeyeceğiz”
“Ramazan fırsatçılığına kesinlikle taviz vermeyeceğiz. Fahiş fiyat uygulayanları hem bizlere hem ilgili kurumlara bildirin” çağrısında bulunan Ebedinoğlu, ticaretin de bir ibadet anlayışıyla yapılması gerektiğini ifade etti.
“Esnaf ahlakı bu süreci aşacaktır”
Ebedinoğlu, esnafın dayanışma kültürü ve ahlaki sorumluluk bilinciyle hareket edeceğine inandığını belirterek sözlerini şöyle tamamladı: “Bir ay içerisinde yapılacak fiyat artışı kimseyi zengin etmez. Önemli olan vicdanen rahat olmaktır. Ramazan ayında esnafımızın sağduyulu davranacağına inanıyoruz.”