DİYARBAKIR HABER - Diyarbakır’da uzman isimler, son yıllarda hızla yaygınlaşan dijital kumar tehlikesine dikkat çekti. Diyarbakır İl Müftü Yardımcısı Selahattin Yılmaz, Yeşil Yıldız Bağımlılıkla Mücadele Derneği Genel Başkanı Yahya Öger ve Uzman Klinik Psikolog Sadık Sun’un değerlendirmeleri, sorunun bireysel değil toplumsal bir kriz boyutuna ulaştığını ortaya koydu.
Kumar artık bir tık uzağımızda
Diyarbakır İl Müftü Yardımcısı Selahattin Yılmaz, kumarın geçmişte fiziksel mekânlarla sınırlıyken bugün dijitalleşmeyle birlikte herkesin cebine kadar girdiğini vurguladı.
Yılmaz, “Eskiden kumar oynamak için kumarhaneye gitmek gerekiyordu. Bugün ise telefonun içinde adeta bir kumarhane var. Artık fiziki değil, sanal ortamda çok daha kolay erişilebilir hale geldi” dedi.
Kumarın bir davranışsal bağımlılık olduğuna dikkat çeken Yılmaz, özellikle erişim kolaylığının yaygınlaşmayı hızlandırdığını ifade etti.
Yaş Sınırı 13–15’e Kadar Düştü
Yılmaz, bağımlılığın yaşının giderek düştüğüne dikkat çekerek şu uyarıyı yaptı:
“Yeşilay verilerine göre risk yaşı 15’e kadar indi. Sosyal medya ve dijital oyunlarla bu yaşın daha da aşağıya inebileceği değerlendiriliyor. Sürekli karşılaşılan reklamlar merakı tetikliyor”
“Bir şey ne kadar kolaysa toplumda yayılma hızı o kadar artar” diyen Yılmaz, özellikle cep telefonları üzerinden her gün kumar reklamlarına maruz kalınmasının tehlikeyi büyüttüğünü söyledi.
“Kaybettikçe daha çok oynuyorlar”
Yılmaz, kumarın en tehlikeli yönlerinden birinin telafi davranışı olduğuna işaret etti. Yılmaz, insanların önce merakla başladığını, ardından hızlı para kazanma isteğiyle devam ettiğini belirterek şunları söyledi: “Kaybetmeye başladığı zaman da kaybettiklerini telafi etmeye çalışıyor. İşte bağımlılık tam burada başlıyor.”
Bu sürecin ağır sosyal sonuçlara yol açtığını belirten Yılmaz, borç batağı, aile içi krizler ve hatta intihar vakalarının görülebildiğini dile getirdi.
Toplumsal bir parazit haline geldi
Kumar bağımlılığının artık bireysel bir sorun olmaktan çıktığını vurgulayan Yılmaz, Dünya Sağlık Örgütü’nün de bunu bir beyin hastalığı olarak tanımladığını hatırlattı.
Yılmaz, Çözüm için şu başlıklara dikkat çekti:
“Daha güçlü yasal tedbirler, Kumar reklamlarının ciddi biçimde sınırlandırılması, İnternet filtreleme sistemlerinin yaygınlaştırılması, Ailelerin dijital denetimi artırması”
“Geçen yıl yaklaşık 170 bin kumar sitesi kapatıldı ama hala her yerde karşımıza çıkıyor” diyen Yılmaz, mücadelenin daha kararlı sürmesi gerektiğini ifade etti.
Öger: “Kumarın Tek Kazananı Oynatandır”
Yeşil Yıldız Bağımlılıkla Mücadele Derneği Genel Başkanı Yahya Öger de kumar bağımlılığının Türkiye’de ciddi biçimde yaygınlaştığını söyledi.
Öger bağımlılığın temelinde Hızlı ve emeksiz para kazanma hırsı ve Kaybı geri kazanma isteği olduğunu söyledi. Öger, “Kumar bağımlılığında kazanan neredeyse her zaman oynatan kesimdir. Algoritmalarla çalışan bu sistemlerde bireyin kazanma ihtimali çok düşüktür” dedi.
Banka ve sosyal medya çağrısı
Öger, özellikle dijital ödeme sistemlerinin denetlenmesi gerektiğini belirterek şu önerileri sıraladı:
Kumar sitelerine para transferi engellenmeli, Banka uygulamalarındaki ödeme butonları kaldırılmalı, Kumar oynayan hesaplar denetlenmeli, Gerekirse kredi notu düzenlemeleri yapılmalı, Bağımlılığın tedavi edilebilir olduğunun altını çizen Öger, ilk adımın kişinin kendini hasta olarak kabul etmesi olduğunu söyledi.
Psikolog Sun: “Evde Huzursuzluk İlk Sinyaldir”
Uzman Klinik Psikolog Sadık Sun ise teknolojinin erişimi kolaylaştırmasıyla kumar davranışının görünürlüğünün arttığını belirtti.
Sun’a göre ailelerin dikkat etmesi gereken erken uyarı işaretleri şunlar:
“Gece geç saatlere kadar telefona bakma, Aileden durumu gizleme ve yalan söyleme, Ev içinde huzursuzluk, Artan borçlanma”
Sun, kumarın ilerleyen süreçte maaşın yetmemesi, kredi çekme ve çevreden borç alma döngüsüne dönüştüğünü söyledi.
Tetikleyicilerden Uzaklaşma Şart
Tedavi sürecinde davranışsal önlemlerin kritik olduğunu vurgulayan Sun, şu önerilerde bulundu: “Akıllı telefon kullanımını sınırlandırmak, Kumar oynanan ortamlardan uzak durmak, Tetikleyici duygularla (yalnızlık, kaygı, depresyon) yüzleşmek ve Finansal kontrolü geçici olarak güvenilir bir yakına devretmek”
Sun, ailelerin yaptığı en büyük hatalardan birinin borcu topluca kapatmak olduğunu belirterek, “Borcu kapatmak yerine yapılandırıp kişinin ödemesi sağlanmalı” dedi.
Ailelere Kritik Uyarı: Yargılamayın
Psikolog Sun, aile tutumunun tedavide belirleyici olduğuna dikkat çekti.
Sun, Ailelere şu çağrıyı yaptı:
Net sınırlar koyun, Ama yargılayıcı olmayın, Utandırıcı ve suçlayıcı dil kullanmayın, Şefkatli ama kararlı olun!”
Sun, bağımlılığın bir beyin hastalığı olduğunu hatırlatarak profesyonel destek alınmasının önemine vurgu yaptı.
Uzmanlardan ortak mesaj
Üç uzmanın açıklamalarının ortak noktası şu oldu:
“Kumar bağımlılığı hızla yayılıyor, Dijital erişim riski büyütüyor, Sorun bireysel değil toplumsal boyutta, Erken farkındalık ve güçlü tedbir şart ve Tedavi mümkün ancak erken müdahale kritik”
Uzmanlar, özellikle ailelerin, kurumların ve yetkililerin eş zamanlı mücadele yürütmemesi halinde dijital kumarın önümüzdeki yıllarda çok daha büyük sosyal sorunlara yol açabileceği uyarısında bulundu.