DİYARBAKIR HABER - NCMEC kaynaklı bildirimler nedeniyle Türkiye’de birçok kişi hakkında müstehcenlik ve çocukların cinsel istismarı suçları kapsamında soruşturma yürütülüyor. Ancak bu süreçlerin nasıl işlediği, raporların hukuki değeri ve kullanıcıların hangi risklerle karşı karşıya olduğu toplum tarafından yeterince bilinmiyor.
Bu konuları ceza hukuku perspektifiyle değerlendirmek üzere, ceza avukatı Av. Ramazan Sertan Safsöz ile kapsamlı bir söyleşi gerçekleştirdik.
“NCMEC tam olarak nedir, birçok kişi bilmiyor”
— Son dönemde adını sıkça duyduğumuz NCMEC nedir?
NCMEC, yani National Center for Missing and Exploited Children, Amerika merkezli bir kuruluştur. Temel amacı kayıp ve istismara uğrayan çocukların korunmasıdır. Özellikle dijital ortamda çocuk istismarı materyallerinin tespiti konusunda teknoloji firmalarıyla iş birliği yapar.
Ancak burada kritik bir ayrım var:
NCMEC bir kolluk kuvveti değildir, bir mahkeme değildir, bir savcılık makamı değildir. Bir sivil kuruluştur.
Yani yaptığı şey yargılama değil, bildirimdir. Platformlardan gelen verileri toplar ve ilgili ülkelere iletir.
Türkiye’de çoğu kişi NCMEC raporunu doğrudan “suç kanıtı” zannediyor. Oysa hukuken bu rapor, en fazla bir ihbar niteliğindedir.
“Bir NCMEC raporu tek başına mahkûmiyet sebebi olamaz”
— Türkiye’de bu raporlar nasıl kullanılıyor?
Türkiye’ye gelen NCMEC bildirimleri genellikle savcılıklara iletiliyor ve soruşturma başlatılabiliyor. Ancak hukuk sistemimizde bir kişinin cezalandırılması için somut, kesin ve hukuka uygun delil gerekir.
Bir NCMEC raporunda çoğu zaman şunlar yer alır:
· IP adresi
· Tarih ve saat bilgisi
· Platform bildirimi
· Dosya eşleşmesi bilgisi
Bunlar teknik verilerdir. Ama bu veriler tek başına “faili” göstermez.
Örneğin:
· IP adresi birden fazla kişi tarafından kullanılmış olabilir
· Açık Wi-Fi söz konusu olabilir
· Hesap ele geçirilmiş olabilir
· VPN kullanımı olabilir
· Otomatik sistem hataları olabilir
Ceza hukukunda şüpheden sanık yararlanır. Bu ilke çok nettir. Dolayısıyla yalnızca NCMEC raporuna dayanarak mahkûmiyet kurulması hukuken sorunludur.
“Birçok dosyada teknik hatalar görüyoruz”
— Uygulamada karşılaştığınız sorunlar neler?
En sık gördüğümüz sorun, teknik verilerin yeterince analiz edilmemesi.
Bazı dosyalarda:
· IP eşleşmesi hatalı oluyor
· Zaman damgaları karışabiliyor
· Kullanıcı hesabının başkası tarafından kullanıldığı ortaya çıkabiliyor
· Otomatik tarama sistemleri yanlış eşleşme yapabiliyor
Dijital delil, klasik delil gibi değildir. Çok daha hassas incelenmelidir. Çünkü bir bitlik hata bile dosyanın yönünü değiştirir.
Bu nedenle bilirkişi incelemesi, log kayıtları ve teknik savunma büyük önem taşır.
“Masumiyet karinesi dijital suçlarda da geçerlidir”
— Kamuoyunda bazen ‘rapor varsa suç vardır’ algısı oluşuyor. Ne dersiniz?
Bu çok tehlikeli bir algıdır.
Ceza hukukunun temel taşı masumiyet karinesidir.
Bir kişi hakkında rapor olması, o kişinin suçu işlediği anlamına gelmez. Aksi kabul edilirse herkes risk altında olur.
Unutulmamalı:
Dijital dünyada bir kişinin adına işlem yapılması teknik olarak mümkündür.
Hesaplar ele geçirilebilir.
IP’ler paylaşılabilir.
Veriler manipüle edilebilir.
Bu nedenle her dosya bireysel değerlendirilmelidir.
“Kullanıcılar farkında olmadan risk alabiliyor”
— Peki sıradan internet kullanıcıları nelere dikkat etmeli?
Aslında birçok kişi farkında olmadan risk alıyor.
Örneğin:
· Tanımadığı kişilerden gelen dosyaları açmak
· Bulut depolama hesaplarını başkalarıyla paylaşmak
· Güvenli olmayan Wi-Fi kullanmak
· Hesap güvenliğini ihmal etmek
· İki aşamalı doğrulamayı kullanmamak
Bunlar teknik gibi görünür ama hukuki sonuç doğurabilir.
Bir hesabınız üzerinden yapılan bir işlem sizi soruşturma sürecine sokabilir. Bu nedenle dijital güvenlik artık sadece teknik değil, hukuki bir meseledir.
“Savunma stratejisi dosyaya göre değişir”
— Böyle bir soruşturmayla karşılaşan biri ne yapmalı?
Panik yapmamalı ve bilinçsiz hareket etmemeli.
Öncelikle şunu bilmek gerekir:
Her dosyanın savunması farklıdır.
Ancak genel olarak:
· Cihaz incelemesi kritik önemdedir
· Log kayıtları değerlendirilmelidir
· Hesap güvenliği araştırılmalıdır
· Teknik bilirkişi desteği alınmalıdır
Yanlış bir ifade bile dosyada aleyhe sonuç doğurabilir. Bu nedenle sürecin uzman bir ceza avukatıyla yürütülmesi önemlidir.
“Dijital çağda suç isnadı kolaylaştı”
— Dijitalleşme hukuku nasıl etkiledi?
Eskiden bir suç isnadı için fiziksel delil gerekiyordu.
Şimdi ise dijital izler üzerinden soruşturma açılabiliyor.
Bu hem avantaj hem risk.
Suçla mücadele kolaylaşıyor ama masum insanların da şüphe altına girme ihtimali artıyor.
Bu nedenle dijital delil hukukunun çok titiz uygulanması gerekir.
“Toplum doğru bilgilendirilmeli”
— Son olarak eklemek istediğiniz bir şey var mı?
Bu konuda toplumun doğru bilgilendirilmesi gerekiyor.
Korku değil, bilinç oluşturulmalı.
NCMEC raporu olan herkes suçlu değildir.
Her dijital eşleşme gerçek fail anlamına gelmez.
Her dosya teknik olarak incelenmelidir.
Hukuk devleti, acele kararlarla değil, adil yargılamayla ayakta kalır.
Bu konuda daha detaylı hukuki bilgi almak isteyenler, NCMEC bildirimleri ve müstehcenlik suçlarına ilişkin kapsamlı değerlendirmelerin yer aldığı şu incelemeye göz atabilir:
https://www.safsoz.av.tr/ncmec-raporu-ile-mustehcenlik-sucu-davalari
Ayrıca ceza hukuku ve bilişim suçları alanındaki genel bilgilere
https://www.safsoz.av.tr adresinden ulaşmak mümkündür.
Av. Ramazan Sertan Safsöz Kimdir?
Av. Ramazan Sertan Safsöz, ceza hukuku ve bilişim suçları alanında çalışan bir avukattır. Özellikle dijital deliller, siber suçlar ve çevrim içi platform kaynaklı ceza soruşturmaları üzerine yoğunlaşmaktadır. Uygulamada karşılaşılan teknik-hukuki sorunlara yönelik savunma stratejileri geliştirmekte ve müvekkillerine ceza yargılaması süreçlerinde destek vermektedir.
