DİYARBAKIR HABER – Diyarbakır Barosu, 29 Haziran 1925'te Diyarbakır'da idam edilen Şeyh Said ile birlikte 46 kişinin mezar yerlerinin aradan geçen 101 yıla rağmen kamuoyuna açıklanmamasına ilişkin yazılı bir açıklama yayımladı.
Baro açıklamasında, bugüne kadar aileler, sivil toplum kuruluşları ve çeşitli kurumlar tarafından yapılan başvuruların sonuçsuz kaldığı, açılan davaların ise reddedildiği hatırlatıldı. Mezar yerlerinin bilinmemesinin yalnızca tarihsel değil, aynı zamanda hukuki ve insani bir sorun olmaya devam ettiği vurgulandı.
Açıklamada ayrıca, Said-i Kürdi ve Seyit Rıza gibi toplum hafızasında önemli yere sahip isimlerin mezar yerlerinin de açıklanmadığına dikkat çekildi. 1990'lı yıllarda yaşanan faili meçhul cinayetler ve kimliği belirlenemeyen toplu mezarların da Türkiye'nin yüzleşmesi gereken acı başlıkları arasında bulunduğu ifade edildi.
"Toplumsal barış için geçmişle yüzleşilmeli"
Diyarbakır Barosu, Türkiye'de son dönemde gündeme gelen diyalog ve normalleşme sürecinin kalıcı olabilmesi için geçmişle yüzleşmeye yönelik somut adımların atılması gerektiğini belirtti.
Açıklamada, Şeyh Said ve birlikte idam edilen kişilerin mezar yerlerinin açıklanmasının hem ailelerin yıllardır süren belirsizliğini sona erdireceği hem de toplumsal hafızanın onarılmasına katkı sağlayacağı ifade edildi.
Baro, yakınlarını kaybeden ailelerin yas tutma, mezarlarını ziyaret etme ve defin yerlerini bilme hakkının evrensel bir insan hakkı olduğuna dikkat çekerek, bu hakkın insan onurunun ayrılmaz bir parçası olduğunu vurguladı. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlarına da atıfta bulunulan açıklamada, devletlerin kayıp kişilerin akıbetini açıklama ve aileleri bilgilendirme yükümlülüğünün bulunduğu hatırlatıldı.
Yetkililere İki Maddelik Çağrı
Diyarbakır Barosu açıklamasının sonunda yetkililere iki temel çağrıda bulundu:
Şeyh Said ve birlikte idam edilen 46 kişinin mezar yerlerinin açıklanması,
Geçmişle yüzleşme ve toplumsal barışın güçlendirilmesi amacıyla şeffaf, hesap verebilir ve sonuç odaklı adımların atılması.
Baro, yıllardır sonuçsuz kalan başvuruların mağdur ailelerin acısını derinleştirdiğini belirterek, konunun artık kalıcı bir çözüme kavuşturulması gerektiğini ifade etti. Açıklamada, mezar yerlerinin açıklanmasının hem hukuki hem de vicdani sorumluluğun gereği olduğu vurgulandı.
