DİYARBAKIR HABER- Diyarbakır’ın 22 medeniyete ev sahipliği yapan tarihi ilçesi Sur, 2015 yılında yaşanan hendek olaylarının ardından köklü bir değişim sürecine sahne oldu. Yaklaşık 5,5 kilometrelik surlarla çevrili ve 82 burçtan oluşan yapısıyla dikkat çeken ilçe, çatışmalar sonrası hem fiziki hem de demografik açıdan büyük dönüşüm yaşadı.
Cevatpaşa, Savaş, Fatihpaşa, Dabanoğlu, Hasırlı ve Cemal Yılmaz mahallelerinde hendekler kazılıp barikatlar kurulurken, Sur’un simgelerinden biri olan Dört Ayaklı Minare de zarar gördü. Bu gelişmelere tepki göstermek amacıyla 28 Kasım 2015’te basın açıklaması yapan Tahir Elçi, açıklamanın ardından uğradığı silahlı saldırı sonucu hayatını kaybetti.
Elçi’nin ölümünden sonra 2 Aralık 2015’te başlatılan operasyon kapsamında 6 mahallede sokağa çıkma yasağı ilan edildi. Giriş ve çıkışların tamamen kapatıldığı bölgede şiddetli çatışmalar yaşanırken, 11 Aralık’ta sivillerin tahliyesi için operasyonlara bir gün ara verildi. Binlerce vatandaş, eşyalarını dahi alamadan evlerini terk etmek zorunda kaldı.
Yaklaşık 3,5 ay süren operasyonlar 9 Mart 2016’da sona erdi. Sürecin ardından bölgede oluşan ağır tahribat gün yüzüne çıkarken, yaklaşık 6 bin 300 parselde acele kamulaştırma kararı alındı. Bu kapsamda çok sayıda konut ve işyeri yıkılırken, Cemal Yılmaz Mahallesi’ndeki Cumhuriyet İlkokulu ile Fatihpaşa Mahallesi’ndeki Süleyman Nazif İlkokulu’nun bir bölümü de yıkım kapsamına alındı. Enkazlar ise Dicle Üniversitesi’nde belirlenen alanlara taşındı.
Yıkımın ardından hak sahiplerine mülk bedelleri ödenirken, isteyen vatandaşlara TOKİ konutları veya Sur içinde yeniden inşa edilen konutlar taksitli olarak verildi.
UNESCO Dünya Kültür Mirası listesinde yer alan Sur’da cami, kilise ve hamamların restorasyonu büyük ölçüde tamamlanırken, tarihi taş evlerin önemli bir bölümünde çalışmaların aradan geçen 11 yıla rağmen hâlâ tamamlanamadığı görüldü.
Bugün Sur’da, geçmişin izleri ile tamamlanmayı bekleyen dönüşüm süreci yan yana varlığını sürdürüyor.
