Fenerbahçe Başkanı Sadettin Saran hakkında ortaya atılan ve kamuoyunda geniş yankı uyandıran “uyuşturucu bulgusu” iddiaları, yayımlanan kapsamlı bir bilirkişi raporuyla bambaşka bir boyuta taşındı.
Fenerbahçe Başkanı Sadettin Saran hakkında ortaya atılan ve kamuoyunda geniş yankı uyandıran “uyuşturucu bulgusu” iddiaları, yayımlanan kapsamlı bir bilirkişi raporuyla bambaşka bir boyuta taşındı. Günlerdir tartışılan saç teli analizleri üzerinden yürütülen suçlamalar, Fenerbahçeli Sağlık Çalışanları Derneği’nin (FSÇD) paylaştığı bilimsel verilerle ciddi biçimde sorgulanır hale geldi.
İddiaların merkezinde, Adli Tıp incelemesinde Saran’ın saç örneğinde saptandığı öne sürülen “Benzoylecgonine” maddesi yer alıyordu. Bu bulgu, bazı çevrelerce doğrudan “kokain kullanımı” şeklinde yorumlanmış, Saran’ın “Hayatımda görmedim” diyerek kesin bir dille reddettiği suçlamalar sosyal medyada ve bazı yayın organlarında hızla yayılmıştı. Ancak FSÇD tarafından yayımlanan rapor, bu yorumların bilimsel dayanaklardan yoksun olduğunu ortaya koydu.
“Benzoylecgonine” Ne Anlama Geliyor?
Rapora göre, kamuoyunda uyuşturucu madde olarak lanse edilen Benzoylecgonine, doğrudan bir uyuşturucu değil, vücudun bazı kimyasal maddeleri parçalaması sonucunda ortaya çıkan bir metabolit. Yani bu maddenin tek başına saptanması, kişinin yasadışı bir madde kullandığını kesin olarak göstermiyor. Bilakis, modern toksikoloji literatüründe bu metabolitin, günlük hayatta yaygın biçimde kullanılan bazı ilaçlar sonrasında da tespit edilebildiği biliniyor.
Reçetesiz İlaçlar Alarm Zilini Çaldırabiliyor
FSÇD raporunda dikkat çekilen en kritik noktalardan biri de, Türkiye’de milyonlarca insanın evinde bulunan ve çoğu zaman reçetesiz kullanılan ilaçların, saç analizlerinde “yanıltıcı pozitif” sonuçlara yol açabilmesi. Raporda örnekleriyle sıralanan bu ilaçlar arasında şunlar yer aldı:
Soğuk algınlığı ve grip ilaçları: Pseudoephedrine içeren ürünler (Gripin, Parol Hot, Katarin, Actifed vb.)
Öksürük şurupları: Dextromethorphan içerenler (Benical Cold gibi)
Antibiyotikler: Florokinolon grubu (Cipro, Avelox)
Alerji ilaçları: Difenhidramin içerenler (Benadryl vb.)
Antidepresanlar: SSRI grubu ilaçlar (Lustral gibi)
Rapora göre bu ilaçların kullanımı sonrasında, özellikle saç teli analizlerinde, yanlış yorumlanmaya açık bulgular ortaya çıkabiliyor.
Diğer Testler Neden Negatif?
Bilirkişi raporunun en güçlü dayanaklarından biri, çoklu test sonuçlarının karşılaştırılması oldu. FSÇD, uyuşturucu kullanımının bilimsel olarak değerlendirilebilmesi için tek bir biyolojik örneğin yeterli olmadığını vurguladı. Raporda şu ifadeye dikkat çekildi:
“İdrar, kan ve tırnak analizleri tamamen negatif sonuçlanmışken; yalnızca saç analizinde bir metabolitin saptanması, kişinin uyuşturucu kullandığına dair kesin bir kanıt olarak değerlendirilemez.”
Uzmanlara göre, gerçek bir madde kullanımında farklı biyolojik örneklerin tamamında veya büyük bölümünde tutarlı pozitif sonuçlar beklenir. Saran’ın durumunda ise bunun tam tersinin söz konusu olduğu belirtildi.
İtibar Suikastı” Vurgusu
Raporun sonuç bölümünde, yalnızca tıbbi değil, etik ve toplumsal bir değerlendirmeye de yer verildi. Hayatını spora ve iş dünyasına adamış, kamuoyunda bilinen bir ismin; basit bir grip ilacı veya rutin bir antibiyotik kullanımı nedeniyle “uyuşturucu bağımlısı” gibi lanse edilmesinin akla, bilime ve vicdana aykırı olduğu ifade edildi. FSÇD, bu sürecin bir itibar suikastına dönüştüğünü ve bilimsel gerçekler ışığında yeniden ele alınması gerektiğini vurguladı.
Tartışma Bilimle Sınanıyor
Sonuç olarak yayımlanan bilirkişi raporu, Sadettin Saran hakkında ortaya atılan iddiaların en azından mevcut haliyle kesinlik taşımadığını ve kamuoyuna yansıtıldığı şekliyle yorumlanamayacağını ortaya koyuyor. Uzmanlar, bu tür hassas konularda tekil test sonuçlarına dayalı peşin hükümlerin, hem bireylerin itibarına hem de kamuoyunun doğru bilgilendirilmesine zarar verdiği konusunda hemfikir.
Görünen o ki, Saran dosyasında tartışma henüz kapanmış değil; ancak bilimsel veriler, iddiaların sanıldığı kadar sağlam temellere dayanmadığını açıkça ortaya koymuş durumda.
