DİYARBAKIR HABER - Sağlık ve Sosyal Hizmet Emekçileri Sendikası (SES) Amed Şubesi’nin 5 Mayıs Dünya Ebeler Günü dolayısıyla yaptığı basın açıklamasında, dünya genelinde anne ve bebek ölümlerine dikkat çekildi. Basın metnini SES Amed işyeri temsilcisi Eylem Göcen okudu.
Açıklamada, her iki dakikada bir kadının gebelik veya doğumla ilgili komplikasyonlar nedeniyle hayatını kaybettiği, her 17 saniyede bir bebeğin doğumdan önce kaybedildiği ve her yıl 2,3 milyon yenidoğanın ilk 28 gün içinde yaşamını yitirdiği vurgulandı. Bu ölümlerin büyük bölümünün önlenebilir olduğuna dikkat çekildi.
Ebelerin sağlık sistemindeki kritik rolüne işaret edilen açıklamada, “Ebeler temel cinsel, üreme, anne, yenidoğan ve ergen sağlığı hizmetlerinin yüzde 90’ını sağlayabilir. Ancak dünya genelinde bir milyon daha fazla ebeye ihtiyaç var” denildi.
Verilere göre, yeterli ebe istihdamı sağlanması halinde anne ölümlerinin yüzde 67’sinin, yenidoğan ölümlerinin yüzde 64’ünün ve ölü doğumların yüzde 65’inin önlenebileceği, 2035 yılına kadar ise 4,3 milyon hayatın kurtarılabileceği ifade edildi.
Türkiye’de Ebeler Artan İş Yükü ve Güvencesizlikle Karşı Karşıya
Açıklamada Türkiye’de ebelerin yaşadığı yapısal sorunlara da geniş yer verildi. Sağlık sistemindeki dönüşüm politikalarının ebelerin mesleki yetkinliklerini daralttığı belirtilirken, hastane merkezli ve performans odaklı sistemin ebeleri kendi alanlarından uzaklaştırdığı ifade edildi.
Türkiye’de ebe sayısının yetersiz olduğu vurgulanan açıklamada, birçok sağlık kuruluşunda ebelerin olması gerekenin çok üzerinde sayıda hasta ile ilgilenmek zorunda kaldığı, yoğun çalışma temposu nedeniyle tükenmişlik yaşadığı kaydedildi. Bu durumun hem sağlık çalışanlarını hem de hizmet alan kadınlar ile yenidoğanları risk altına soktuğu belirtildi.
Sözleşmeli ve esnek çalışma modellerinin ebelerin iş güvencesini ortadan kaldırdığına dikkat çekilen açıklamada, performansa dayalı ödeme sisteminin de sağlık hizmetinin niteliğini düşürdüğü ifade edildi.
“Sağlıkta şiddet ve değersizleştirme son bulmalı”
Basın açıklamasında sağlıkta şiddetin ebeler açısından ciddi bir sorun olduğu vurgulanarak, özellikle doğumhanelerde yaşanan yoğunluk ve güvenlik eksikliklerinin çalışma ortamını güvensiz hale getirdiği belirtildi.
Ebelerin mesleki karar süreçlerinden uzaklaştırıldığı ve pasif bir konuma itildiği ifade edilirken, bu durumun mesleğin saygınlığını zedelediği kaydedildi.
SES Amed Şubesi, çözüm için şu talepleri sıraladı:
Ebe başına düşen iş yükünün azaltılması ve yeterli istihdam sağlanması
Tüm ebeler için güvenceli ve kadrolu çalışma
Performans sisteminin kaldırılması ve nitelikli hizmeti esas alan ücret modeli
Sağlıkta şiddete karşı etkin yasal düzenlemeler
Ebelerin mesleki yetkilerinin genişletilmesi ve karar süreçlerine katılımı
Birinci basamak sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesi
“Ebelerin emeği görünür olmadan toplum sağlığı korunamaz”
Açıklamanın sonunda, ebelerin emeğinin görünür kılınmasının kadın sağlığı ve toplum sağlığı açısından hayati olduğu vurgulandı.
SES Amed Şubesi, “Nitelikli, erişilebilir ve eşit bir sağlık sistemi için ebelerin haklarının teslim edilmesi zorunludur” diyerek mücadele çağrısını yineledi.
