DİYARBAKIR HABER- Diyarbakır’ın merkez Sur ilçesinde bulunan ve bir dönem bölgenin elektronik üssü olarak bilinen Eski Japon Pasajı, eski hareketli günlerini arıyor. Pasajda 49 yıldır esnaflık yapan Vahit Abdioğlu, yıllar içindeki değişimi ve yaşanan ekonomik dönüşümü anlattı.
“Bir hafta sonra Diyarbakır’daydı”
Abdioğlu, çocukluk ve gençlik dönemlerinde pasajın adeta elektronik ürünlerin merkezi olduğunu söyledi. O dönemlerde yurt dışından gelen ürünlerin büyük ilgi gördüğünü belirten Abdioğlu, “Sony, Toshiba, Aiwa, Technics gibi markalar Japonya’da çıktıktan bir hafta sonra Diyarbakır’daydı. Herkes almak için can atıyordu” dedi.
1980’li yıllarda dövizin serbest bırakılması ve ithalatın artmasıyla piyasanın canlandığını ifade eden Abdioğlu, olağanüstü hal döneminde bölgede görev yapan kamu personelinin harcama gücünün de ticarete canlılık kattığını dile getirdi.
Körfez Savaşı kırılma noktası oldu
Pasajın en büyük darbeyi Körfez Savaşı sonrası aldığını belirten Abdioğlu, sınır ticaretinin sekteye uğramasıyla elektronik akışının durduğunu söyledi. “O kapı kapanınca bu bölge yavaş yavaş ölmeye başladı” diyen Abdioğlu, ürün çeşitliliğinin azaldığını ve ticaretin gerilemeye başladığını kaydetti.
Bu süreçte İstanbul’dan yasal yollarla getirilen beyaz eşya ve küçük ev aletlerine yöneldiklerini anlatan Abdioğlu, Çin ürünlerinin piyasaya girmesiyle montajlı ürün satışına geçtiklerini ifade etti.
AVM ve internet etkisi
2000’li yıllardan sonra pasajın ciddi bir düşüş sürecine girdiğini belirten Abdioğlu, AVM’lerin yaygınlaşması ve internet alışverişinin artmasının küçük esnafı zorladığını söyledi.
“Büyük mağazalar 12 taksit yapıyordu. Biz o şartlarda rekabet edemiyorduk” diyen Abdioğlu, ekonomik sıkıntıların da alım gücünü etkilediğini ifade etti.
“120 dükkândan 60’a düştük”
Bir dönem 120 dükkânın aktif olduğu pasajda bugün yaklaşık 60 iş yerinin açık olduğunu belirten Abdioğlu, birçok dükkânın depo olarak kullanıldığını söyledi. Pasajdaki kiraların 1000–1500 TL arasında olduğunu aktaran Abdioğlu, bazı esnafların ayakta kalmak için dükkânlarını depo olarak değerlendirdiğini dile getirdi.
“Para var ama bereket yok”
Ekonomiye dair dikkat çeken bir değerlendirme yapan Abdioğlu, alım gücü tartışmalarına farklı bir bakış getirdi. “Şu an kazanılan para hiçbir zaman kazanılmamış. İnsanlar para kazanıyor ama parada bereket yok. Nasıl geliyorsa öyle gidiyor” dedi.
“Asıl sorun birlik olmamak”
Pasajın eski günlerine dönmesinin zor olduğunu söyleyen Abdioğlu, en büyük eksikliğin birlik ve beraberlik olduğunu vurguladı. Eski esnafların büyük bölümünün batı illerine göç ettiğini belirten Abdioğlu, “Burada birlik olsa çok güzel şeyler olurdu ama maalesef yok” ifadelerini kullandı.
49 yıllık esnaf, sözlerini “Allah sonumuzu hayretsin” diyerek tamamladı.
