DİYARBAKIR HABER - Diyarbakır 5 Nolu Cezaevi Hafıza Müzesi İnisiyatif Grubu, 5 Nolu Zindan’ın müzeye dönüştürülmesine ilişkin yazılı bir açıklama yaptı. Açıklamada, cezaevinin yakın tarihte yaşananların hafızasını taşıyan önemli bir mekân olduğu belirtilerek, müzenin dönemin koşullarını ve cezaevinde yaşananları yansıtması gerektiği ifade edildi.
Grup, 5 Nolu Zindan’ın 12 Eylül döneminde yaşanan baskı, işkence ve direniş sürecinin önemli merkezlerinden biri olduğunu savunarak, müze çalışmalarında bu tarihsel sürecin bütün yönleriyle ele alınması gerektiğini belirtti.
“5 Nolu Zindan geçmişimizin bir parçasıdır”
Açıklamada, 5 Nolu Cezaevi’nin özellikle 1980’li yılların başında yaşananlar nedeniyle Kürt halkının yakın tarihinde önemli bir yere sahip olduğu ifade edildi.
İnisiyatif Grubu, dönemin cezaevi koşullarının ve yaşananların toplumsal hafızada derin izler bıraktığını belirterek, müzenin yalnızca fiziksel bir yapı olarak değil, geçmişin tanıklıklarını gelecek kuşaklara aktaracak bir hafıza mekânı olarak tasarlanması gerektiğini kaydetti.
Grup açıklamasında, “5 Nolu zindanı gerçek bir hafıza müzesi olmalıdır” çağrısında bulundu.
“Bir daha asla” mesajı verilmesi istendi
Müze çalışmasından sorumlu kişilerle yapılan toplantılarda görüş, eleştiri ve önerilerini aktardıklarını belirten grup, hazırladıkları raporların da dikkate alınmasını istedi.
Açıklamada, müzeyi ziyaret edenlerin dönemin koşullarını anlaması ve yaşananların toplumsal hafızada kalıcı biçimde yer almasının hedeflenmesi gerektiği vurgulandı.
İnisiyatif Grubu, müzenin ziyaretçilere geçmişte yaşananları hissettirmesi ve “bir daha asla” mesajını güçlü biçimde vermesi gerektiğini ifade etti.
Dünyadaki hafıza mekânları örnek gösterildi
Açıklamada, farklı ülkelerde geçmişte işkence, baskı ve insan hakları ihlallerinin yaşandığı cezaevi ve merkezlerin müzeye dönüştürüldüğü belirtilerek, Arjantin’deki ESMA, Kamboçya’daki Tuol Sleng Soykırım Müzesi ve Güney Afrika’daki Robben Adası örnek gösterildi.
Almanya’daki Nazi kampları ile Irak Kürdistan Bölgesi’ndeki Süleymaniye’de bulunan Emna Sor Zindanı ve benzeri hafıza mekânlarının da dikkate alınması gerektiği ifade edildi.
İnisiyatif Grubu, Diyarbakır 5 Nolu Cezaevi’nin de yaşananları görünür kılan, toplumsal hafızayı koruyan ve gelecek kuşaklara aktaran bir müze niteliğine kavuşturulması gerektiğini belirtti.
5 Eylül 1983 direnişinde yaşamını yitirenler anıldı
Açıklamanın sonunda, 5 Eylül 1983 direnişinin 43. yıl dönümü dolayısıyla 5 Nolu Zindan’da yaşamını yitirenler anıldı.
İnisiyatif Grubu, Necmettin Büyükkaya, Mehmet Hayri Durmuş, Yılmaz Demir, Remzi Aytürk, Kemal Pir, Cemal Arat, Eşref Tursun, Medet Özadem ve Bedi Tan ile birlikte hayatını kaybedenleri saygıyla andı.
Grup ayrıca, cezaevinin müzeye dönüştürülmesine katkı sunan ve destek veren sivil toplum kuruluşları, resmi kurumlar ve kişilere teşekkür ederek, sürecin tarihsel hassasiyet gözetilerek yürütülmesi çağrısını yineledi.
