DİYARBAKIR HABER - Diyarbakır Barosu Çocuk Hakları Merkezi tarafından hazırlanan “Filisid Raporu”nda, Türkiye’de ebeveyn kaynaklı çocuk cinayetlerine ilişkin basına yansıyan 50 haber incelendi.
Raporda, incelenen vakalarda hayatını kaybeden çocukların yüzde 58’inin 5 yaş ve altında olduğu belirtilerek, çocukların yaşam hakkının korunması için erken risk tespiti ve önleyici mekanizmaların güçlendirilmesi çağrısı yapıldı.
Ekim 2026 tarihli raporda, ebeveyn veya vasinin kendi çocuğunu öldürmesi olarak tanımlanan filisid vakalarına ilişkin Türkiye’de kapsamlı bir resmî istatistik kaynağının bulunmadığı kaydedildi. Medyada yer alan haberlerden elde edilen sınırlı verilere göre, faillerin yüzde 62’sinin baba, yüzde 34’ünün anne olduğu, yüzde 4’ünde ise anne ve babanın birlikte fail olarak yer aldığı aktarıldı.
Çocukların yüzde 58’i 5 yaş ve altında
Raporda, hayatını kaybeden çocukların yüzde 24’ünün 0-12 aylık, yüzde 34’ünün ise 1-5 yaş aralığında olduğu belirtildi. Bu veriler, incelenen haberlerde çocukların yüzde 58’inin 5 yaş ve altında olduğunu ortaya koydu. Bulguların yalnızca erişilebilen 50 habere dayandığı ve Türkiye’deki tüm vakaları temsil etmediği vurgulandı.
Filisid vakalarında ruhsal krizler, doğum sonrası psikolojik sorunlar, ekonomik sıkıntılar, sosyal izolasyon, aile içi şiddet ve boşanma ya da velayet anlaşmazlıkları olası risk faktörleri arasında sıralandı. Raporda, bu etkenlerin tek başına değerlendirilmemesi, her vakanın kendi koşulları içinde ele alınması gerektiğine dikkat çekildi.
Ulusal veri tabanı önerisi
Çocuk cinayetlerinin önlenmesine yönelik önerilerin de yer aldığı raporda, ulusal filisid veri tabanı oluşturulması, doğumdan sonraki ilk yıl içinde anne ve babaların ruh sağlığının izlenmesi ve risk altındaki çocukların erken tespit edilmesi istendi.
Sağlık, eğitim, kolluk ve sosyal hizmet kurumları arasında koordinasyonun güçlendirilmesi, risk bildirimlerinin gizlilik esasına göre yürütülmesi ve ekonomik ile psikososyal desteklerin artırılması önerildi. Ayrıca olaylardan etkilenen kardeşler ve aile üyeleri için rehabilitasyon programları oluşturulması çağrısı yapıldı.
Diyarbakır Barosu Çocuk Hakları Merkezi açıklamasında, ebeveyn kaynaklı çocuk cinayetlerinin ardındaki risk faktörlerinin raporda ele alındığı belirtilerek, çocukların yaşam hakkının korunması için erken risk tespiti ve koruyucu mekanizmalarla etkin bir önleyici sistem kurulması gerektiği vurgulandı. Merkez, raporun tamamının ve politika önerilerinin bağlantı üzerinden incelenebileceğini bildirdi.
Filisid Ne Demektir?
Filisid, ebeveynin kasıtlı olarak kendi çocuğunu öldürmesini ifade eden bir terimdir. Öldürme fiili doğumun ilk ayında gerçekleştiyse neonatisid, ilk yaşının içinde gerçekleştiyse infantisid olarak adlandırılır.
