DİYARBAKIR HABER - Seçim tartışmaları sonrası ortaya çıkan Azerbaycan Halk Parlamentosu’nun perde arkasını Prof. Dr. Murat Kan değerlendirdi. Halk iradesi yeniden mi yazılıyor?
Azerbaycan Halk Parlamentosu nedir? Bu oluşum nasıl ortaya çıktı?
Prof. Dr. Murat KAN:
Azerbaycan’da ortaya çıkan Azerbaycan Halk Parlamentosu (AzXP), sıradan bir siyasi oluşum değildir. Bu yapı, uzun yıllardır biriken demokratik taleplerin kurumsal bir yansımasıdır. Özellikle son seçim süreçlerinden sonra toplumda oluşan temsil krizi, halkın kendi iradesini doğrudan ifade edebileceği yeni bir mekanizmaya olan ihtiyacı ortaya çıkarmıştır.
Benim de içinde yer aldığım bu hareket, halkın meşru iradesini yeniden inşa etmeyi hedefleyen bir demokratik platformdur.
Soru: Bu girişimi mevcut siyasi yapıdan ayıran temel fark nedir?
Prof. Dr. Murat KAN:
En temel fark, meşruiyetin kaynağıdır. AzXP, gücünü herhangi bir siyasi elit yapıdan değil, doğrudan halktan almaktadır. Mevcut sistemde tartışma konusu olan temsil ve adalet meselesi, bu yapının ortaya çıkmasının ana sebebidir.
Kuruluş metinlerinde de vurgulandığı üzere, mevcut durum Azerbaycan Anayasası’nın ruhu ile örtüşmemektedir. Bu nedenle AzXP, yalnızca eleştiren değil; aynı zamanda alternatif bir yönetim modeli ortaya koyan bir oluşumdur.
Soru: Azerbaycan Halk Parlamentosu’nun hedefleri nelerdir?
Prof. Dr. Murat KAN:
Hedefler oldukça nettir ve akademik anlamda da tutarlı bir çerçeveye oturmaktadır:
Demokratik ve şeffaf seçimlerin sağlanması
Güçler ayrılığı ilkesinin yeniden tesis edilmesi
Bağımsız ve tarafsız bir yargı sisteminin kurulması
İnsan haklarının evrensel standartlara uygun şekilde korunması
Yolsuzlukla etkin mücadele
Bu hedefler, sadece siyasi sloganlar değil; kurumsal dönüşümü hedefleyen somut bir reform programıdır.
Soru: Bu hareketin Türk dünyası açısından önemi nedir?
Prof. Dr. Murat KAN:
Bu sorunun altını özellikle çizmek gerekir. AzXP, yalnızca Azerbaycan’ın iç meselesi değildir. Bu hareket, Türk dünyasının demokratikleşme sürecinin bir parçasıdır.
Bugün Azerbaycan’da ortaya çıkan bu irade, yarın diğer Türk devletlerinde de benzer demokratik taleplerin güçlenmesine zemin hazırlayabilir. Bu nedenle mesele, bölgesel değil; stratejik ve tarihsel bir öneme sahiptir.
Soru: Tarihsel referans olarak 1918 vurgusu yapılıyor. Bunu nasıl değerlendiriyorsunuz?
Prof. Dr. Murat KAN:
Bu son derece anlamlı bir referanstır. Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti, sadece Azerbaycan için değil, tüm Türk-İslam dünyası için demokratik bir öncüdür.
AzXP’nin bu mirası sahiplenmesi, hareketin ideolojik temelinin güçlü olduğunu göstermektedir. Bu, geçmişe öykünmek değil; geçmişten güç alarak geleceği inşa etme iradesidir.
Soru: Uluslararası toplumdan beklentiniz nedir?
Prof. Dr. Murat KAN:
Günümüzde demokrasi, yalnızca ulusal sınırlar içinde değerlendirilemez. Bu nedenle başta Birleşmiş Milletler, Avrupa Konseyi ve AGİT olmak üzere uluslararası kuruluşların bu sürece duyarsız kalmaması gerekir.
Demokratik değerler evrenseldir ve bu değerlerin korunması küresel bir sorumluluktur.
Soru: Son olarak vermek istediğiniz mesaj nedir?
Prof. Dr. Murat KAN:
Azerbaycan Halk Parlamentosu bir siyasi refleks değil, tarihsel bir sorumluluktur. Bugün bu yapının içinde yer almak, sadece bir tercih değil; halk iradesine sahip çıkma iradesidir.
Bu süreç, yalnızca Azerbaycan’ın değil, tüm Türk dünyasının geleceğini şekillendirecek bir dönüm noktasıdır.
