DİYARBAKIR HABER - Diyarbakır’da basın ve medya tarihine ışık tutacak önemli bir çalışma hayata geçiriliyor. Şehir Araştırmaları Merkezi Kurucusu Araştırmacı-Yazar Mehmet Ali Abakay, merkezin resmi açılışı yapılmadan önce basın ve iletişim alanında önemli bir arşiv niteliği taşıyan sergiyi ziyaretçilere açtı.
Abakay, Diyarbakır’da bu kapsamda daha önce böylesine geniş bir basın ve medya sergisinin açılmadığını belirterek, serginin özellikle kaynak eserler üzerinden oluşturulduğunu söyledi.
Gazeteler değil kaynak kitaplar sergileniyor
Sergide gazetelerden çok basın üzerine yazılmış kitaplar ve araştırmaların yer aldığını ifade eden Abakay, gazeteleri sergilemenin fiziksel olarak mümkün olmadığını vurguladı.
Abakay, konuyla ilgili şunları söyledi:
“Ulusal medyada yayımlanmış binlerce gazete var. Bunların içinden 100–150 tanesini sergileyecek alanımız bile yok. Bu nedenle gazeteler yerine basın, iletişim ve medya alanında yazılmış kaynak kitapları bir araya getirmeyi tercih ettik.”
Sergide gazetecilik üzerine kaleme alınmış anı kitaplarından akademik çalışmalara kadar geniş bir arşiv bulunuyor.
Basın üzerine yazılmış kitapları bulmak zor
Basın tarihi üzerine yazılmış eserleri tespit etmenin oldukça zor olduğunu dile getiren Abakay, birçok gazetecinin kısa süreli deneyimlerinin ardından basın hatıraları adıyla kitap yayımladığını söyledi. Abakay, bu nedenle özellikle usta kalemlerin yazdığı ve gazetecilik tarihine ışık tutan eserleri toplamaya çalıştıklarını belirtti.
Bugüne kadar Diyarbakır’da yaklaşık 250 civarında basın, iletişim ve medya kitabını bir araya getirdiklerini söyleyen Abakay, sayıyı artırmanın her zaman anlamlı olmayabileceğini de dile getirdi.
Abakay, “250 kitabı 500’e tamamlamanın çok anlamı yok. Çünkü birçok çalışma birbirini tekrar ediyor. Hangi şehirde hangi gazete çıktı gibi bilgiler çoğu eserde benzer şekilde yer alıyor” dedi.
Diyarbakır basın tarihinin ilk kaynakları
Sergide Diyarbakır basın tarihine ilişkin oldukça önemli ve nadir eserler de bulunuyor. Abakay, Diyarbakır basınıyla ilgili ilk çalışmalardan birinin 1948 yılında Osman Eti tarafından yayımlanan bir broşür olduğunu belirterek, bu eseri temin etmek için büyük çaba harcadıklarını söyledi.
Ayrıca Diyarbakır basını üzerine akademik çalışmalar yapan Cavid Orhan Tütengil’in eserlerinin de arşivde yer aldığını ifade etti.
Tütengil’in çalışmaları arasında şu eserler bulunuyor:
Diyarbakır Basını ve Bölge Gazeteciliğimiz
Diyarbakır Basın Tarihi Üzerine Notlar (1954)
Diyarbakır tarihi üzerine önemli çalışmalar yapan Şevket Beysanoğlu’nun yayımladığı Kara Amit dergisinin özel sayısı da sergide dikkat çeken eserler arasında yer alıyor. Bu özel sayıda Diyarbakır basınının 100. yılına ilişkin kapsamlı bilgiler yer alıyor.
Nadir eserler için sahaflar dolaşıldı
Diyarbakır basın tarihine ilişkin bazı kaynaklara ulaşmanın oldukça zor olduğunu belirten Abakay, birçok eseri bulabilmek için İstanbul’daki sahafları dolaştıklarını söyledi. Araştırmacı-Yazar Abakay, “1948’de yayımlanan Diyarbakır basınıyla ilgili çalışmayı başka yerde bulamadım. İstanbul’daki sahafları dolaşarak önce fotokopisini temin ettik. İlginç olan şu ki fotokopisi aslından daha pahalıydı. Çünkü bulunması çok zor” ifadelerini kullandı.
Diyarbakır Basın Tarihi Yeterince Araştırılmadı
Abakay’a göre Diyarbakır basın tarihi henüz yeterince araştırılmış değil. Birçok gazete sahibinin, kendisinden önce şehirde yayımlanan gazeteleri bilmediğini ifade eden Abakay, bu durumun basın tarihinin eksik kalmasına neden olduğunu belirtti. Abakay, “Birçok gazete yayımlanmış ama kitaplarda yer almıyor. Çünkü araştırma yapılmamış. Masa başında yapılan çalışmalar geçmişte yayımlanan gazeteleri ortaya çıkarmaya yetmiyor” dedi.
Gazetecilere davet
Şehir Araştırmaları Merkezi bünyesinde oluşturulan sergiye Diyarbakır’daki gazeteciler ve basın kuruluşlarının temsilcileri de davet edildi. Abakay, şehirde basın alanında faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşlarının da sergiyi ziyaret etmesini istediklerini ifade ederek, Diyarbakır basın tarihinin daha kapsamlı araştırılması gerektiğini vurguladı.
