DİYARBAKIR HABER- Diyarbakır’da ticari taksi esnafı, son dönemlerde kent genelinde yaygınlaştığını belirttiği korsan taşımacılığa karşı sesini yükseltiyor. Yasal yükümlülüklerini yerine getirerek faaliyet gösteren, yüksek araç maliyetleri, sigorta, vergi, muhasebe ve diğer işletme giderleri altında ayakta kalmaya çalışan ticari taksiciler, herhangi bir ticari taşıma ruhsatı bulunmadan yolcu taşımacılığı yaptığı belirtilen araçların sektörde ciddi mağduriyete yol açtığını savunuyor.
Özellikle Martı TAG benzeri uygulamalar üzerinden gerçekleştirildiği ifade edilen taşımacılık faaliyetleri, Diyarbakır'daki taksi esnafının en önemli gündem maddelerinden biri haline geldi. Ticari taksi temsilcileri, korsan taşımacılığın yalnızca ekonomik kayıplara neden olmadığını, aynı zamanda yolcu güvenliği ve kayıt dışı faaliyetler açısından da önemli sorunlar doğurduğunu dile getiriyor.
Öz Diyarbakır Gazetesi olarak korsan taksicilik tartışmasının taraflarını, ticari taksi temsilcilerini ve doğrudan bu sektörden geçimini sağlayan esnafı dinledik. Ortaya çıkan tablo, kentteki taksicilerin giderek ağırlaşan ekonomik koşullar altında mücadele ettiğini gösteriyor.
Gidici: “55 aracı bağlattık, bu resmen hırsızlıktır!”
Diyarbakır Şoförler ve Otomobilciler Cemiyeti Başkanı Hüdai Gidici, korsan taşımacılıkla mücadelenin 3 Ekim tarihinde ilk aracın tespit edilmesiyle başladığını belirterek, yaklaşık 40 günlük süreçte 55 aracın bağlandığını açıkladı.
Emniyet yetkililerine teşekkür eden Gidici, denetimlerin sürdürülmesi gerektiğini vurgulayarak şunları söyledi: “3 Ekim'de ilk yakaladığımız araçla birlikte bu mücadele başladı. Şu anda Diyarbakır genelinde 55 araç bağlandı. Emniyet yetkililerimize teşekkür ediyorum. Yakalanan araçlara 100 bin TL idari para cezası uygulanıyor, araçlar 2 ay trafikten men ediliyor ve sürücülerinin ehliyetlerine 1 ay el konuluyor. Bu konudaki çalışmalarımız devam ediyor.”
Korsan taşımacılık yapan araçlarla yasal ticari taksiler arasındaki maliyet farkına dikkat çeken Gidici, ticari taksilerin ciddi yatırımlar ve yükümlülüklerle hizmet verdiğini, korsan taşımacılık yapanların ise bu yükümlülükleri yerine getirmeden sektörde faaliyet gösterdiğini savundu.
Gidici, ticari taksi sektöründeki maliyetleri şu sözlerle anlattı:
“Şu araca baktığınız zaman ticari taksinin maliyeti 7-8 milyon TL'yi buluyor. Diğer tarafta 750 bin, 1 milyon liralık araçlarla bu işi yapmaya çalışıyorlar. Biz esnafımızın hakkını çaldırmak istemiyoruz. Bu resmen hırsızlıktır. Esnafımızın emeğini çalıyorlar.”
Sigorta giderlerindeki büyük farklılığa da dikkat çeken Gidici, ticari taksicilerin yıllık trafik sigortası için yaklaşık 100 bin TL'ye yakın ödeme yaptığını, korsan taşımacılık yapan araçların ise çok daha düşük sigorta maliyetleriyle faaliyet gösterebildiğini ifade etti.
Ticari taksicilerin yalnızca araç satın almakla kalmadığını, aynı zamanda vergi, sigorta, sosyal güvenlik, belge ve muhasebe giderleri gibi çok sayıda yasal yükümlülüğü yerine getirdiğini belirten Gidici, bütün bu maliyetlerin üzerine bir de korsan taşımacılıkla mücadele etmek zorunda kaldıklarını söyledi.
Gidici, özellikle lüks araçların da korsan taşımacılıkta kullanıldığına dikkat çekerek, BMW gibi yüksek segment araçların tespit edildiğini belirtti. Diyarbakır'da Martı TAG benzeri korsan taşımacılık uygulamalarını istemediklerini dile getiren Gidici, ticari taksi esnafının haklarını korumak için mücadeleye devam edeceklerini vurguladı.
Yalçın: “70 taksi durağı, 1.700 esnaf var; vatandaş korsan taksiye binmesin!”
Ticari Taksi Kooperatif Başkanı Mehmet Yalçın da korsan taşımacılığın Diyarbakır'daki ticari taksi sektörünü olumsuz etkilediğini söyledi. Diyarbakır merkezinde 70 taksi durağı bulunduğunu ve yaklaşık 1.700 faal ticari taksinin hizmet verdiğini belirten Yalçın, korsan taşımacılığın esnafın kazancını düşürdüğünü ifade etti. Yalçın, yaşanan sorunun yalnızca birkaç taksicinin değil, geçimini bu sektörden sağlayan binlerce kişinin ekonomik geleceğini ilgilendirdiğini belirterek şöyle konuştu: “Şu anda Diyarbakır merkezinde 70 taksi durağımız ve 1.700 faal çalışan esnafımız var. Özellikle Martı TAG dediğimiz uygulamalar üzerinden lüks araçlarla yolcu taşımacılığı yapılması, bizim esnafımızı çok büyük sıkıntıya sokuyor. Esnafımızın hakkını çalıyorlar. Biz bunu hırsızlık olarak görüyoruz.”
Vatandaşlara da çağrıda bulunan Yalçın, korsan araçların tercih edilmemesini istedi. Yalçın'a göre korsan taşımacılık yalnızca ticari taksicilerin ekonomik kazancını etkilemiyor; yolcular açısından da güvenlik ve sorumluluk sorunlarını beraberinde getirebiliyor. Özellikle herhangi bir kaza yaşanması durumunda yolcuların mağdur olabileceğini savunan Yalçın, ticari taksilerin belirli yasal koşullar ve denetimler çerçevesinde hizmet verdiğini hatırlattı. Kadın yolcuların güvenliğine de dikkat çeken Yalçın, ticari taksilerin tercih edilmesinin hem vatandaşların güvenliği hem de esnafın emeğinin korunması açısından önemli olduğunu dile getirdi.
“Denetimler var ama yeterli bulmuyoruz”
Korsan taşımacılığa yönelik Emniyet Müdürlüğü tarafından yapılan denetimleri değerlendiren Yalçın, emniyet birimlerine teşekkür etmekle birlikte denetimlerin daha da artırılması gerektiğini söyledi. Yalçın; “Denetimlerin caydırıcılığı var. Emniyetimize bize verdiği destekten dolayı teşekkür ediyoruz. Ekipler gerçekten mücadele ediyor. Ancak biz bu denetimleri yeterli bulmuyoruz. Şu anda ne kadar korsan araç olduğunu bile tam olarak bilmiyoruz. Bu araçlar esnafımıza zarar veriyor” diye konuştu.
Yalçın, geçmişte taksi duraklarında araç bulmanın zor olduğunu, vatandaşların taksi beklemek durumunda kaldığını ancak bugün bazı duraklarda araçların uzun süre müşteri beklediğini belirtti.
Bu değişimin sektördeki ekonomik kaybı gözler önüne serdiğini ifade eden Yalçın, devlet yetkililerinin konuya daha güçlü şekilde müdahil olmasını istedi.
Ülker: “Yüzde 20-30 kaybımız var, ama önce kendimizi de sorgulamalıyız!”
Bağlar ilçesi Bağcılar Mahallesi'nde bulunan Amed Taksi Durağı Kâhyası Hasan Nilüfer ise korsan taşımacılığın ticari taksi esnafında ciddi gelir kaybına neden olduğunu söyledi. Ülker, yaşanan kaybın yüzde 20-30 seviyelerinde olduğunu belirtirken, sorunun çözümünde yalnızca denetimlerin değil, ticari taksicilerin kendi hizmet kalitelerini yükseltmesinin de önemli olduğunu vurguladı.
Nilüfer, değerlendirmesinde dikkat çeken bir özeleştiri de yaptı: “Yüzde 20-30 civarında bir kaybımız var. Ancak bunun için biz de meslektaşlar olarak kendi alanımıza iyi bakmalıyız. Öncelikle arabalarımızı temiz tutmamız, konforumuzu yükseltmemiz ve çalışanlarımızın diksiyonuna dikkat etmemiz gerekiyor.”
Taksi şoförlerinin yolcularla iletişim biçiminin sektörün imajını doğrudan etkilediğini belirten Nilüfer, vatandaşların kendilerine yalnızca bir ulaşım hizmeti için değil, aynı zamanda çocuklarını, eşlerini ve sevdiklerini emanet ettiklerini söyledi. Nilüfer, şöyle dedi; “Biz burada bir aile gibiyiz. Yolcularımız çocuklarını, eşlerini ve sevdiklerini bize teslim ediyorlar. Bütün taksicilerin üslubunun bu şekilde olması gerekiyor. Arabamızı temiz tutarak, hizmet kalitemizi yükselterek bu sorunların da üstesinden geleceğimize inanıyorum.”
Nilüfer’in açıklamaları, korsan taşımacılık tartışmasının bir başka boyutunu da ortaya koydu. Ticari taksi esnafı bir yandan kayıt dışı taşımacılığa karşı mücadele ederken diğer yandan müşteri memnuniyetini ve hizmet kalitesini yükseltmenin zorunluluğuna dikkat çekiyor.
40 yıllık taksiciden isyan: “Ekmek parası kazanmak zorlaştı!”
Korsan taşımacılıktan etkilenenlerin başında ise doğrudan direksiyon başında çalışan taksi şoförleri geliyor. Amed Taksi Durağı esnaflarından Münir Opuz, 40 yılı aşkın süredir taksicilik yaptığını belirterek, Diyarbakır'da korsan taşımacılık sorununun özellikle son iki ayda belirgin şekilde arttığını söyledi. Uzun yıllardır bu sektörde çalıştığını ifade eden Opuz, geçmişte böyle bir sorunla karşılaşmadıklarını, son dönemde ise korsan taşımacılığın kendilerini zor durumda bıraktığını dile getirdi. Denetimlerin önemli olduğunu ancak süreklilik kazanması gerektiğini belirten Opuz, yalnızca dönemsel uygulamalarla sorunun çözülemeyeceğini savundu. Opuz, “Denetimler iyidir ama sürekli olması gerekiyor. Geçici olarak yapılmamalı. Bu araçların sürekli denetlenmesi ve gerekli işlemlerin uygulanması gerekiyor.” İfadelerini kullandı.
Opuz'un açıklamalarında en dikkat çekici noktalardan biri ise taksicilerin günlük kazançları ve artan işletme giderleri oldu. Akaryakıt fiyatlarının yükseldiğini, araç lastiğinden bakıma kadar bütün giderlerin ciddi maliyet oluşturduğunu belirten Opuz, ticari taksicilerin artık günlük kazançlarıyla geçinmekte zorlandığını söyledi.
Diyarbakır'daki taksimetre ücretlerinin de Türkiye'nin en düşük seviyeleri arasında olduğunu savunan Opuz, taksi ücretlerine zam yapılması gerektiğini ancak vatandaşların ekonomik durumunun da göz önünde bulundurulması gerektiğini ifade etti.
40 yılı aşkın meslek hayatının ardından geldiği noktayı anlatan Opuz, yaşadıkları ekonomik sıkıntıyı şu sözlerle özetledi: “Günlük çok fazla kazanmıyoruz. Ekmek parası zor çıkıyor. Benzin fiyatları aldı başını gitti. Bir lastik bile çok fazla tutuyor. Bir tarafta artan giderler, diğer tarafta korsan taşımacılık. Biz de bu şartlarda ayakta kalmaya çalışıyoruz.”
