DİYARBAKIR HABER-Türkiye'de sağlık sistemi tartışılmaya devam ederken, sağlık çalışanlarının sahada karşı karşıya kaldığı sorunlar da giderek daha fazla gündeme geliyor. Personel yetersizliği, yoğun iş yükü, çalışma koşulları, sendikal faaliyetler, liyakat tartışmaları ve sağlıkta şiddet…
Peki, Diyarbakır'da sağlık çalışanlarının çalışma koşulları ne durumda? Sağlık alanında her geçen gün yeni sendikaların kurulması bir ihtiyaç mı, yoksa sendikal örgütlenmede yaşanan sorunların bir sonucu mu? Kurumlarda sendikal baskı ve liyakatsiz görevlendirme iddiaları ne kadar ciddi? Sağlık çalışanları kendilerini güvende hissediyor mu?
Genç Sağlık Sendikası Diyarbakır İl Başkanı Ahmet Böçkün ile sağlık sektörünün güncel sorunlarını, sendikal mücadelenin geldiği noktayı ve çözüm önerilerini konuştuk. Böçkün, özellikle sendikal ayrımcılık, yönetici tarafsızlığı, sağlıkta şiddet ve personel eksikliği konularında dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.
Genç Sağlık Sendikası nasıl kuruldu, hedefleri neler?
Öncelikle Genç Sağlık Sendikası'nı tanımayan izleyicilerimiz için sendikanızı kısaca tanıtabilir misiniz? Ne zaman kuruldunuz, kuruluş amacınız nedir?
“Genç Sağlık Sendikası, 2022 yılının son çeyreğinde Hatay'da kuruldu. Ardından genel merkezimiz Ankara'ya taşındı. Henüz dört yıllık bir sendika olmamıza rağmen önemli bir büyüme gerçekleştirdik. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın 2026 yılı temmuz ayında yayımladığı sendika üye sayımlarına göre 58 bin üyeyle sağlık ve sosyal hizmetler alanında üçüncü büyük sendika konumuna ulaştık. Sonraki süreçte üye sayımız yaklaşık 61 bine yükseldi. Temel amacımız sağlık çalışanlarının hak ve menfaatlerini korumak, geliştirmek, hak kayıplarının önüne geçmek ve hukuki mücadeleyle çalışanlarımıza katkı sunmaktır.”
Sağlık sektöründe neden bu kadar çok sendika kuruluyor?
Sağlık alanında her geçen gün yeni bir sendikanın kurulduğunu görüyoruz. Bu gerçekten bir ihtiyaç mı? Sendikaların sayısının artmasını neye bağlıyorsunuz?
“Yıllardır faaliyet gösteren köklü sendikalar var. Ancak sağlık çalışanlarının beklentileri her zaman karşılanmıyor. Üyeler zaman zaman kendi sendikalarına karşı küskünlük yaşıyor. İletişim eksikliği, taleplerin karşılıksız kalması ve sorunların çözüme kavuşturulamaması yeni sendikalara yönelimi artırıyor. Bugün sağlık ve sosyal hizmetler alanında ülke genelinde 80'e yakın sendika oluşmuş durumda. Biz bu kadar parçalı bir sendikal yapılanmanın çalışanların ortak mücadelesini zorlaştırdığını düşünüyoruz. Aynı düşüncede, aynı beklentiler içerisinde olan sendikaların bir araya gelerek daha güçlü bir örgütlenme oluşturmasını istiyoruz. Diyarbakır'daki bir sağlık çalışanının Mersin'de yaşadığı bir sorun olduğunda oradaki teşkilatımızın da kendisine destek verebilmesini önemsiyoruz. Ancak sendikaların kurulmasına karşı değiliz. Her sendikaya saygımız var. Özellikle geçmişte uygulanan yüzde 1 ve yüzde 2 gibi antidemokratik sendikal barajlara kesinlikle karşıyız.”
Diyarbakır'da sağlık hizmetleri yeterli mi?
Diyarbakır'da sağlık hizmetlerine baktığımızda personel eksikliği, hastanelerde yoğunluk ve yatak kapasitesi gibi önemli sorunlar gündeme geliyor. Şehir hastanesi projesi de devam ediyor. Siz Diyarbakır'ın sağlık tablosunu nasıl değerlendiriyorsunuz?
“Diyarbakır, yalnızca kendi nüfusuna değil, çevre illere ve ilçelere de sağlık hizmeti sunan önemli bir merkez. İlçe sağlık müdürlükleri, il sağlık müdürlüğü, aile sağlığı merkezleri, toplum sağlığı merkezleri ve acil sağlık hizmetleriyle geniş bir sağlık ordumuz var. Ancak bu ordumuzun personel açısından yeterli olduğunu söyleyemeyiz. Sağlık çalışanlarımız yoğun iş yükü altında üstün bir performans sergiliyor. Biz çalışanlarımızın yalnızca işlerini yapmak istediklerini, bunu da insani yaşam koşulları içerisinde gerçekleştirmeyi beklediklerini görüyoruz. Bugün bir sağlık çalışanı görevini yerine getirirken ailesine, çocuklarına ve kendisine de zaman ayırabilmeli. Diyarbakır'da mevcut yatak kapasitesine baktığımızda kamuda 3 bin 844, özel hastanelerde 953 olmak üzere üniversite hastanesi de dahil yaklaşık 4 bin 797 yatak bulunduğunu ifade edebiliriz. Ancak bu kapasitenin yeterliliği konusunda ciddi ihtiyaçlar var. Şehir hastanesinin faaliyete geçmesi, Dicle Üniversitesi bünyesinde planlanan 600 yataklı hastane projesi ve diğer yatırımlar Diyarbakır açısından önemli. Amacımız vatandaşlarımızın başka illere gitmek zorunda kalmadan, kendi şehirlerinde kaliteli sağlık hizmetine ulaşabilmesidir”
Sağlık çalışanlarının en önemli beklentileri neler?
Sağlık çalışanları açısından baktığınızda bugün en acil çözüm bekleyen sorunlar hangileri?
“Öncelikle personel eksikliğinin giderilmesini istiyoruz. Bunun yanında çalışma alanlarının fiziki koşullarının iyileştirilmesi gerekiyor. Çalışanlarımızın beklentileri yalnızca personel sayısıyla sınırlı değil. Teşvik ödemelerinde günümüz ekonomik şartlarına uygun artış yapılmasını, nöbet saat ücretlerinin yükseltilmesini ve yoğun emek veren personelin takdir edilmesini istiyoruz. Motivasyon çok önemli. Bir idarecinin gece yarısı sağlık tesisini ziyaret ederek çalışanlarla sohbet etmesi, sorunlarını dinlemesi bile çok kıymetli. Çalışanlar yalnızca ekonomik haklarının değil, emeklerinin de görülmesini istiyor. Bizim beklentimiz hem çalışanların huzurlu olduğu hem de vatandaşların kaliteli sağlık hizmeti alabildiği bir sistemin oluşturulmasıdır.”
Sendikal ayrımcılık, mobbing ve liyakatsiz görevlendirmeler
Sağlık kurumlarında liyakatsiz görevlendirmeler ve sendikal aidiyet üzerinden yapılan ayrımcılık iddiaları sık sık gündeme geliyor. Bazı çalışanlar, sendika üyeliğine göre farklı muamele gördüklerini ifade ediyor. Siz bu iddialarla karşılaşıyor musunuz?
“Sait Bey, gerçekten kanayan bir yaraya parmak bastınız. Bize çalışanlardan farklı zamanlarda nöbet listeleri, görev dağılımları ve çalışma koşullarıyla ilgili şikâyetler geliyor. Örneğin aynı kurumda çalışan iki personelden birinin talepleri yerine getirilirken diğerinin talepleri görmezden geliniyorsa bunun nedenini sorgulamak gerekiyor. Bazen çalışanlar üzerinde sendika değiştirmeye yönelik baskılar oluştuğunu görüyoruz. Bir çalışanın talebinin yerine getirilmesi, başka bir çalışanın ise sendikal tercihi nedeniyle mağdur edilmesi kabul edilemez. Biz sendika yöneticilerinin aynı zamanda kurum yöneticiliği pozisyonunda bulunmasını doğru bulmuyoruz. Yönetici dediğiniz tarafsızlık ilkesiyle hareket etmeli. Bulunduğu makamı eşitlik ilkesi doğrultusunda yürütmeli. Sadece kendi kitlesini ve üye potansiyelini artırmak adına sendikacılık yapan idarecilerle mücadelemiz devam edecek.”
Yetki dönemlerinde çalışanlar üzerinde baskı mı kuruluyor?
Özellikle sendikaların yetki belirleme dönemlerinde çalışanların üzerinde baskı kurulduğu iddiaları var. Nisan ve mayıs aylarında bu konuda neler yaşanıyor?
“Nisan ve mayıs ayları bizim yetki belirleme dönemlerimiz. Bu dönemlerde bazı kurumlarda yaşanan olaylar gerçekten üzücü. Normal zamanlarda çalışanı aramayan, sormayan kişiler bu dönemlerde aile ve akraba ilişkilerini devreye sokarak sendika değişikliği konusunda ricada bulunabiliyor. Çalışanların aile huzurunu bile etkileyecek durumlarla karşılaşabiliyoruz. Bize ulaşan bir örnekte, bir çalışan ilçede 24 saatlik nöbet tutarak hem yol masraflarını azaltmak hem de ailesine zaman ayırabilmek istediğini belirtiyor. Ancak mesai sistemine geçirilmekle tehdit edildiğini ifade ediyor. Bir çalışanın sendikal tercihi nedeniyle çalışma düzeninin değiştirilmesi kabul edilebilir değildir. Bu tür uygulamalar kul hakkıdır. Bizim mücadelemiz, çalışanların özgür iradeleriyle sendika tercihlerini yapabilmeleri içindir”
Sağlık kurumlarında liyakat neden bu kadar önemli?
Sendikal ayrımcılığın yanında liyakatsiz görevlendirmeler de tartışılıyor. Sizce sağlık kurumlarında yönetici atamalarında hangi kriterler esas alınmalı?
“Bir kuruma gittiğinizde yaşadığınız sorunun hızlı ve doğru şekilde çözülmesini istersiniz. Bunun için karşınızdaki kişinin işin ehli olmasını beklersiniz. İşi bilen, mevzuata hâkim, eğitimini almış ve yıllarını o alana vermiş insanların yönetici pozisyonlarında bulunması gerekiyor. Sağlık alanında liyakat çok daha önemli. Çünkü burada insan hayatı söz konusu. Yanlış bir yönetim anlayışının telafisi mümkün olmayan sonuçları olabilir. Biz bakanlıktan yönetici görevlendirmelerinin yalnızca iller düzeyinde değil, merkezi ve objektif sınav sistemiyle yapılmasını istiyoruz. Yakınlık ilişkileri, sendikal aidiyet veya farklı referanslar üzerinden görevlendirme yapılmasına karşıyız. Bu konuda liyakat esas alınmalıdır.”
Sağlıkta şiddet neden önlenemiyor?
Sağlıkta şiddet yıllardır gündemden düşmüyor. Doktorlar, hemşireler, sağlık personelleri ve diğer çalışanlar zaman zaman saldırılara maruz kalıyor. Sizce sağlıkta şiddet neden önlenemiyor?
“Sağlıkta şiddet gerçekten çok ciddi bir sorun. 2024 yılı verilerine göre 18 bin 223 beyaz kod başvurusu gerçekleşmiş. 2025 yılının ilk altı ayında ise 8 bin 700 beyaz kod başvurusu yapılmış. Bu rakamlar sağlık çalışanlarının karşı karşıya kaldığı tehlikenin boyutunu gösteriyor. Sağlık çalışanları önemsenmek ve değer görmek istiyor. Bütün zorluklara rağmen vatandaşlara hizmet etmek için üstün bir gayret gösteriyorlar. Ancak kabul edemediğimiz bir durum var: Bir sağlık tesisine kesici, delici aletle veya silahla nasıl bu kadar rahat girilebiliyor? Hastanelerde güvenlik önlemlerinin artırılması gerekiyor. Sağlık çalışanlarının güvenli bir ortamda görev yapması şart. Genel Başkanımız Osman Kaya da bu konuyu Meclis gündemine taşıdı. Hazırlanan raporlar ve çözüm önerileri Meclis'te grubu bulunan partilerin grup başkan vekillerine iletildi. Biz sağlık çalışanlarının korunması için gerekli yasal düzenlemelerin yapılmasını istiyoruz.”
Şiddet uygulayan hasta yakınlarına empati eğitimi önerisi
Sağlıkta şiddetin önlenmesi için nasıl bir çözüm öneriyorsunuz? Sadece cezaların artırılması yeterli mi?
“Bizim burada dikkat çekmek istediğimiz önemli bir konu var. Hazırladığımız raporlarda empati oluşturulmasına yönelik bir önerimiz de bulunuyor. Örneğin sağlık çalışanına şiddet uygulayan bir kişinin, belirli bir süre hastane bünyesinde hasta destek personeline yardımcı olacak bir görevde bulunması değerlendirilebilir. Buradaki amacımız yalnızca cezalandırmak değil. Sağlık çalışanlarının neler yaşadığını, ne kadar yoğun çalıştığını ve hastalara yetişebilmek için nasıl mücadele ettiğini göstermek. Bir kişi o ortamı gördüğünde sağlık çalışanlarının hangi koşullarda görev yaptığını daha iyi anlayabilir. Elbette sağlık çalışanlarına yönelik şiddetin önlenmesi için güvenlik ve caydırıcı yasal düzenlemeler de şart. Biz sağlık çalışanlarımız güvenli alanlarda görev yapana kadar bu mücadeleyi sürdüreceğiz.
KPSS'ye giren gençlere tercih desteği: Diyarbakır'da yeniden yapılacak mı?
Sendikanızın KPSS'ye giren gençlere tercih döneminde danışmanlık ve tercih desteği sunduğunu biliyoruz. Bu çalışma yeniden yapılacak mı? Diyarbakır'daki adaylar bu hizmetten yararlanabilecek mi?
“Elbette. KPSS sonrasında adaylarımız atanıp atanamayacakları konusunda ciddi bir kaygı yaşıyorlar. Genel Başkanımız Osman Kaya ve tercih konusunda uzman arkadaşlarımızla daha önce bu hizmeti gerçekleştirdik. Dicle Üniversitesi Kalp Hastanesi Konferans Salonu'nda tercih desteği sunduk. Yalnızca Diyarbakır'dan değil, çevre illerden gelen adaylarımıza da yardımcı olduk. Salonun kapasitesini iki defa doldurup boşaltacak şekilde, sabah 08.00'den akşam 17.00'ye kadar hizmet verdik. Bu yıl da tercih desteği yapılacak iller ve tarih takvimi merkezimiz tarafından belirlenecek. Diyarbakır'ın da bu illerden biri olmasını bekliyoruz. Biz yalnızca mevcut sağlık çalışanlarının değil, sağlık alanında görev almak için emek veren gençlerin de yanında olmak istiyoruz. Rabbim bütün adaylarımızın emeklerini boşa çıkarmasın.”
Son olarak sağlık çalışanlarına, Diyarbakır halkına ve bizi izleyen vatandaşlarımıza vermek istediğiniz bir mesaj var mı?
“Öncelikle bizleri ağırladığınız, sağlık camiasına ve çalışanlarımıza değer verdiğiniz için teşekkür ediyorum. Bizim mücadelemiz sağlık çalışanlarının haklarının korunması, çalışma koşullarının iyileştirilmesi, liyakatli yönetim anlayışının yerleşmesi ve sağlıkta şiddetin sona ermesi içindir. Sağlık çalışanları huzurlu olursa vatandaşlarımız da daha kaliteli sağlık hizmeti alacaktır. Bu nedenle hem çalışanlarımızın hem de vatandaşlarımızın mağdur olmadığı bir sağlık sistemi için mücadelemizi sürdüreceğiz.”
