DİYARBAKIR HABER- Sigortacılık sektörü, vatandaşların malını, mülkünü ve geleceğini güvence altına alan önemli meslek alanlarından biri olmasına rağmen, son yıllarda birçok sorunla mücadele ediyor. Yetkisiz ve kayıt dışı sigortacılık faaliyetleri, finans kuruluşlarının müşterilere yönelik sigorta dayatmaları, elektrik dağıtım şirketleri üzerinden düzenlenen DASK poliçeleri ve deprem sonrasında ortaya çıkan sigorta mağduriyetleri, sektörün çözüm bekleyen başlıca sorunları arasında yer alıyor.
Diyarbakır'da yaklaşık 230 kayıtlı sigorta acentesi ve şubelerle birlikte 400'e yaklaşan acente yapılanması bulunuyor. Sektörün yerel ekonomideki yeri ve vatandaşlara sunduğu hizmetler dikkate alındığında, yaşanan sorunlar yalnızca sigorta acentelerini değil, doğrudan vatandaşları da etkiliyor.
Öz Diyarbakır Gazetesi olarak, sigorta sektörünün Diyarbakır'daki durumunu, acentelerin karşılaştığı sorunları, kayıt dışı faaliyetlerle mücadeleyi ve vatandaşların yaşadığı mağduriyetleri Diyarbakır Sigortacılar Derneği Başkanı Şirzan Baycan ile konuştuk.
Baycan, özellikle yetkisiz sigortacılık faaliyetlerine, finans kuruluşlarının müşterilere yönelik dayatmalarına ve DASK poliçelerindeki hatalara dikkat çekerek sektörün çözüm bekleyen sorunlarını anlattı.
Sayın Baycan, öncelikle bizi kabul ettiğiniz için teşekkür ediyorum. Sigortacılık zor ve sorumluluğu yüksek bir meslek. Sektörün sorunlarını konuşmak istiyoruz. Bugün bütün meslek alanlarında olduğu gibi sigortacılıkta da merdiven altı, yani kayıt dışı ve yetkisiz faaliyetler önemli bir sorun olarak karşımıza çıkıyor. Bu sorun hâlâ devam ediyor mu?
“Öncelikle ziyaretiniz için ben teşekkür ediyorum. Evet, merdiven altı sigortacılık hâlâ sektörümüzün en büyük sorunlarından biri. Yıllardır aşamadığımız, mücadele ettiğimiz önemli bir problem. Bu konuda Sigorta Acenteleri İcra Komitesi ve ilgili kurumların çalışmaları var. Şikâyetler geldikçe müfettişler gönderiliyor, gerekli incelemeler yapılıyor. Tespit edilen usulsüzlüklerle ilgili ilgili kurumlar üzerlerine düşen görevleri yerine getirmeye çalışıyor.”
Peki bu tür faaliyetlerde bulunanlara yönelik caydırıcı cezalar var mı? Yaptırımlar yeterli mi?
“Mevzuat kapsamında ciddi yaptırımlar bulunuyor. Usulsüz poliçe düzenlenmesi durumunda poliçeyi tanzim eden acenteye para cezası uygulanabiliyor. Yetkisiz şekilde sigortacılık faaliyeti yürütmeye çalışan kişiler açısından da beş yıla kadar hapis cezası öngörülebiliyor. Diyarbakır'da da bu konuda bazı yerlere yönelik işlemler yapıldı. Ancak süreçler henüz tamamen sonuçlanmış değil. Biz de dernek olarak bu konunun takipçisiyiz. Çünkü yetkisiz sigortacılık hem mesleğimizin itibarına zarar veriyor hem de vatandaşlarımızın mağdur olmasına neden olabiliyor.”
“Finans kuruluşları müşterilere sigorta dayatması yapıyor”
Bir diğer önemli konu da finans kuruluşlarının sigorta sektörüne etkisi. Özellikle kredi kullanan vatandaşlara kredi verdikleri kurumdan sigorta yaptırmaları yönünde baskı yapıldığına ilişkin şikâyetler var. Bu durum acenteleri nasıl etkiliyor?
“Finans kuruluşlarıyla özellikle son iki-üç yıldır çok ciddi mücadelelerimiz var. Bu konuda 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu kapsamında düzenlemeler bulunuyor. Ticaret odası ve ilgili komiteler de bu konudaki yaptırımları gündeme getiriyor. Aslında müşteriye sigorta konusunda dayatma yapılmaması gerekiyor. Ancak bazı finans kuruluşları kredi kullanan müşterilere, “Bizden kredi çekiyorsunuz, kaskonuzu ve diğer sigortalarınızı da bizden yaptırmak zorundasınız” şeklinde yaklaşımlarda bulunabiliyor. Vatandaş zaten maddi sıkıntı içerisinde olduğu için kredi kullanıyor. Böyle bir durumda kendisine yapılan baskı karşısında çekinerek sigortasını aynı kurumdan yaptırmak zorunda kalabiliyor.”
Burada hem vatandaşın tercih hakkı hem de yerel sigorta acentelerinin rekabet imkânı zarar görüyor diyebilir miyiz?
“Kesinlikle. Biz finans kuruluşlarıyla eşit şartlarda rekabet etmekten kaçınmıyoruz. Ancak müşteriye dayatma yapılmasına karşıyız. Bir örnek vereyim. Bir finans kuruluşu aynı araç için 25 bin lira kasko fiyatı çıkarırken, bizim acentemizde aynı kapsamda 15 bin liralık teklif çıkabiliyor. Buna rağmen müşteri, kredi ilişkisi nedeniyle sigortasını finans kuruluşundan yaptırmak zorunda kalabiliyor. Burada hem vatandaş daha fazla ödeme yapmak zorunda kalabiliyor hem de yerel acenteler ciddi müşteri kaybına uğruyor. Bu konuda çalışmalarımız devam ediyor. Ticaret odamızın ilgili 11. komitesinin yapılanması ve çalışmaları netleştikten sonra sorunlarımızı yeniden gündeme taşıyacağız. Gerekli girişimleri yaparak çözüm arayacağız”
“Diyarbakır'da şubelerle birlikte 400'e yakın sigorta acentesi var”
Diyarbakır'da sigorta sektörünün büyüklüğü nedir? Kentimizde kaç tane kayıtlı sigorta acentesi faaliyet gösteriyor?
“Şu anda Diyarbakır'da resmî olarak kayıtlı yaklaşık 230 sigorta acentesi bulunuyor. Şubeleri de dâhil ettiğimiz zaman bu sayı 400'e yaklaşıyor. Tabii kayıt dışı faaliyet gösterenleri bu sayıya dâhil etmiyoruz. Zaten merdiven altı sigortacılıkla mücadelemizin temel nedenlerinden biri de bu. Diyarbakır'da ciddi bir sigortacılık ağı var. Vatandaşlarımızın hizmet alabileceği, kendilerine ulaşabilecek çok sayıda yetkili acentemiz bulunuyor.”
“DASK poliçelerinin yetkisiz personel tarafından düzenlenmesi vatandaşı mağdur ediyor”
Son dönemde özellikle elektrik dağıtım şirketleri üzerinden düzenlenen DASK poliçeleri de tartışma konusu. Bu uygulamaya yönelik itirazlarınız var. Nedir yaşanan sorun?
“Ben yaklaşık bir buçuk yıl önce dernek başkanlığı görevine geldim. Göreve geldikten yaklaşık üç ay sonra bu konuyu tespit ettik. Yönetim kurulumuzdaki arkadaşlarımızla birlikte araştırma yaptık. Acentelerimizden gelen şikâyetleri de değerlendirdik. Daha sonra konuyu somutlaştırmak amacıyla kendimiz de orada bir poliçe düzenledik. Çünkü bu tür konuları yalnızca sözlü olarak dile getirmek yeterli değil. Resmî kurumlara başvurduğumuz zaman elimizde belgelerin ve somut tespitlerin bulunması gerekiyordu. İlk olarak ilgili elektrik dağıtım şirketinin il müdürüyle görüştük. Kendilerine uygulamanın mevzuat açısından doğru olmadığını anlattık. Ancak yaptığımız görüşmeye rağmen uygulama kaldırılmadı. Bunun üzerine Ticaret Odamız aracılığıyla Sigorta Acenteleri İcra Komitesine başvuruda bulunduk. Müfettiş incelemesi yapıldı. Şu anda konu yargı sürecinde.”
Buradaki temel itirazınız sadece acentelerin iş kaybı yaşaması mı, yoksa vatandaşın güvence açısından mağdur edilmesi mi?
“Bizim asıl mücadelemiz vatandaşın mağdur olmaması. Elbette acentelerimizin de hakları var ama konu çok daha önemli. Şimdi ben bu mesleğin eğitimini almışım. Bu işin okulunu okumuşum, gerekli belgeleri ve yeterlilik belgelerini almışım. Sigortacılık uzmanlık gerektiren bir meslek. Ancak yeterlilik belgesi bulunmayan bir personelin poliçe düzenlemesi ve bu işlemin yeterince uzmanlık bilgisi olmadan yapılması ciddi riskler doğuruyor. Bize verilen cevap, işlemlerin daha hızlı yapılması ve vatandaşın bekletilmemesi yönündeydi. Ancak Diyarbakır'da yaklaşık 230 kayıtlı acente, şubelerle birlikte de 400'e yakın hizmet noktası var. Vatandaşlarımızın yetkili acentelere ulaşması son derece kolay.”
“Depremde yanlış düzenlenen DASK poliçeleri vatandaşa ağır bedel ödettirdi”
Türkiye büyük bir deprem felaketi yaşadı. Diyarbakır da bu felaketten etkilenen illerden biri oldu. Deprem sonrasında DASK poliçeleri ve sigorta ödemeleri konusunda ciddi tartışmalar yaşandı. Bu süreçte hangi sorunlarla karşılaştınız?
“Deprem sonrasında DASK poliçelerinde ciddi artışlar ve değişiklikler oldu. Ancak bizim özellikle üzerinde durduğumuz konu, poliçelerin doğru bilgilerle ve doğru şekilde düzenlenmesi. Biraz önce de belirttiğim gibi sigortacılık uzmanlık gerektiriyor. Poliçede evin metrekaresinin yanlış girilmesi bile ileride büyük mağduriyetlere yol açabiliyor. Örneğin bir evin gerçek büyüklüğü 100 metrekare olduğu hâlde poliçede 50 metrekare olarak gösterildiğinde, sigorta bedeli de buna göre düşebiliyor. Deprem sonrasında bunun sonuçlarını gördük. Vatandaşlarımız arasında ciddi mağduriyet yaşayanlar oldu.”
Yani poliçedeki basit gibi görünen bir bilgi hatası, deprem sonrasında vatandaşın alacağı tazminatı doğrudan etkileyebiliyor?
“Kesinlikle. Bir örnek vereyim. Evinin gerçek bedeli 2 milyon lira olan bir vatandaş, yanlış metrekare üzerinden düzenlenen DASK poliçesi nedeniyle deprem sonrasında 1 milyon lira ödeme aldı. Bu çok ciddi bir mağduriyet. Vatandaş deprem gibi büyük bir felaket yaşamış, evini kaybetmiş veya evi hasar görmüş. Bir de sigorta poliçesindeki yanlışlık nedeniyle hak ettiği güvenceyi tam anlamıyla alamıyor. Bizim itirazımız tam da bu noktada. Poliçe düzenlemek yalnızca sisteme birkaç bilgi girmekten ibaret değil. Bunun arkasında bilgi, eğitim, uzmanlık ve sorumluluk var.”
“En büyük mücadelemiz vatandaşın mağdur olmaması”
Başkanım, konuştuğumuz başlıkların dışında sektörün başka önemli sorunları da vardır. Ancak sizin en fazla üzerinde durduğunuz konular hangileri?
“Bizim en büyük problemlerimiz merdiven altı sigortacılık, finans kuruluşlarının müşterilere yönelik dayatmaları ve DASK poliçelerinin yetkin olmayan kişiler tarafından düzenlenmesi. Bunlar bizi gerçekten çok yoruyor. Çünkü bu sorunların her biri hem acentelerimizi hem de vatandaşlarımızı doğrudan etkiliyor. Biz dernek olarak bu konuların üzerine gitmeye devam edeceğiz. Amacımız sadece acentelerimizin haklarını korumak değil, Diyarbakır'daki vatandaşlarımızın doğru, güvenilir ve sağlıklı sigorta hizmeti almasını sağlamak.”
“Sigorta poliçesini yerel acenteden alın, ihtiyaç anında muhatap bulun”
Son olarak vatandaşlarımıza ve sigorta acentelerine vermek istediğiniz mesaj nedir? Özellikle internet üzerinden yapılan sigorta satışlarına ilişkin uyarılarınız var mı?
“Diyarbakır insanı kendi insanına, kendi esnafına sahip çıkan bir yapıya sahip. Biz de vatandaşlarımızın bu konuda daha duyarlı olmasını istiyoruz. Şimdi internet üzerinden farklı şehirlerdeki firmalardan sigorta poliçeleri düzenlenebiliyor. Ancak vatandaşımız bir kaza yaşadığında karşısında muhatap bulamayabiliyor. Benim bir müşterim kaza yaptığı zaman telefon gelir gelmez kendim gitmek zorundayım. Kendim gidemiyorsam personelimi gönderiyorum. Müşterimizin yanında oluyoruz. Hasar sürecinde yardımcı oluyoruz. Ama başka bir şehirden, internet üzerinden poliçe yaptıran vatandaşımızın böyle bir hizmete ulaşması her zaman kolay olmayabiliyor. Telefon üzerinden muhatap bulmakta bile sıkıntı yaşayabiliyor. Bu nedenle Diyarbakır'daki vatandaşlarımıza çağrımız şudur: Sigorta poliçelerinizi kendi şehrinizdeki, yetkili ve kayıtlı sigorta acentelerinden yaptırın. Çünkü sigorta yalnızca poliçeyi satın aldığınız gün değil, ihtiyaç duyduğunuz ve bir sorun yaşadığınız gün önem kazanır. Vatandaşlarımız yerel acenteleri tercih ederek hem kendi şehirlerinin esnafına destek olur hem de ihtiyaç duyduklarında karşılarında doğrudan muhatap bulabilirler.”
Sayın Başkan, verdiğiniz bilgiler ve değerlendirmeleriniz için teşekkür ediyoruz.
“Ben teşekkür ediyorum. Bu sorunları gündeme taşıdığınız için ayrıca memnuniyetimi ifade etmek istiyorum”
