DİYARBAKIR HABER- Diyarbakır Telefoncular ve İş İnsanları Derneği Başkanı Mehmet Hanifi Koçeroğlu, kentte faaliyet gösteren telefoncu esnafının yaşadığı sorunları, derneğin çalışmalarını ve sektörün geleceğine ilişkin hedeflerini anlattı. Koçeroğlu, ikinci el telefon piyasasında güven ortamının oluşturulmasından taksit sorununa, yüksek kira giderlerinden kalifiye eleman eksikliğine kadar birçok konuda önemli değerlendirmelerde bulundu.
Güvenli ikinci el telefon piyasası ve Derneğin çalışmaları
Derneğiniz kurulduktan sonra sektörde nasıl bir değişim yaşandı?
“Derneğimizi kurduğumuz günden bu yana önemli mesafeler kat ettik. En büyük hedefimiz sektörümüzde güven ortamını sağlamaktı. Geçmiş yıllarda kapkaç ve telefon hırsızlığı olayları daha sık yaşanıyordu. Biz üyelerimize çok net bir kural koyduk. "Alan olmazsa çalan da olmaz" dedik. Hiçbir üyemiz kaynağı belli olmayan veya şüpheli bir telefonu satın almayacak. Bu konuda taviz vermedik. Bugün telefonunun çalındığını söyleyen insan sayısının ciddi şekilde azaldığını görüyoruz. Artık telefonların büyük bölümü çalınmıyor, daha çok kayboluyor. Bu da dernek olarak yürüttüğümüz bilinçlendirme çalışmalarının önemli bir sonucu”
Diyarbakır'da sektörün büyüklüğü hakkında bilgi verebilir misiniz?
“Diyarbakır merkez ve ilçeler dahil yaklaşık 2 bin 500 telefoncu esnafı bulunuyor. Bu sayı sadece işletmeleri ifade ediyor. Aileleriyle birlikte düşündüğümüzde yaklaşık 25 ila 30 bin kişinin geçimi bu sektörden sağlanıyor. Bu nedenle telefonculuk yalnızca ticaret değil, aynı zamanda şehir ekonomisinin önemli bir parçasıdır. Eskiden insanlar farklı iş alanlarına yöneliyordu. Günümüzde teknolojinin gelişmesiyle birlikte telefon sektörü cazip hale geldi. Özellikle genç nüfus teknolojiye ilgi duyduğu için bu alanda işletme sayısı arttı. Ancak bu büyümenin yanında çözülmesi gereken ciddi sorunlarımız da bulunuyor”
Türkiye genelinde telefonculuk sektörünün büyüklüğü nedir?
“Resmi verilere göre 2025 yılı sonu itibarıyla Türkiye genelinde yaklaşık 187 bin kayıtlı telefoncu esnafı bulunuyor. Özellikle 2010 yılından sonra sektör çok hızlı büyüdü. Akıllı telefon kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte telefonculuk önemli bir meslek haline geldi”
Esnafın en büyük sorunları taksit, kiralar ve kalifiye eleman eksikliği
Bugün telefoncu esnafının en önemli sorunları neler?
“En büyük sorunlarımızın başında taksit uygulaması geliyor. Büyük teknoloji mağazaları ve GSM operatörleri müşterilerine taksit imkanı sunabiliyor. Ancak bağımsız telefoncu esnafı aynı imkândan yararlanamıyor. Bu durum rekabet gücümüzü ciddi şekilde azaltıyor. Bu konuda Ticaret Bakanlığı ve Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği nezdinde girişimlerimiz sürüyor. Telefoncu esnafına da uygun şartlarda taksit uygulaması getirilmesi gerekiyor. Aksi halde küçük esnaf büyük zincirlerle rekabet edemiyor”
Sektörde eleman bulmakta zorlandığınızı söylüyorsunuz. Bunun nedeni nedir?
“Maalesef en büyük problemlerden biri kalifiye eleman eksikliği. Çırak bulmakta büyük sıkıntı yaşıyoruz. Bir genci işe alıyoruz, birkaç hafta ya da birkaç ay sonra işi bırakıyor. Eskiden "Eti senin kemiği benim" anlayışı vardı. Meslek öğrenmek isteyen gençler yıllarca ustalarının yanında çalışırdı. Bugün ise gençlerin önemli bir kısmı kısa sürede yüksek kazanç bekliyor. Sabır gösterilmiyor. Bu sadece telefonculuk sektörünün değil, elektrikçiden elektronikçiye kadar birçok meslek grubunun ortak sorunu haline geldi”
Kaçak telefon ve yurt dışından getirilen cihazlar konusunda yaşanan sıkıntılar nelerdir?
“Türkiye'de telefon fiyatlarının yüksek olması insanları yurt dışından telefon almaya yöneltiyor. Ancak pasaport kayıt ücretlerinin çok yükselmesi vatandaşları zor durumda bırakıyor. Bu durum maalesef bazı kişileri yasa dışı yöntemlere yönlendirebiliyor. Bizim önerimiz çok açık. Sınır kapılarında BTK tarafından uygun ücretle kayıt sistemi oluşturulabilir. Vatandaş girişte kaydını yaptırır ve sorun ortadan kalkar. Bir diğer problem ise asılsız ihbarlar. Bazen herhangi bir ihbar nedeniyle polis ekipleri bir esnafın iş yerine geliyor. Sonrasında vatandaş "Acaba burada yasa dışı bir iş mi yapılıyor?" diye düşünüyor. Bu da esnafın itibarına zarar veriyor. Bu konuda daha hassas davranılması gerektiğini düşünüyoruz”
Yüksek kiralar, finansman sorunları ve gelecek projeleri
Finansman konusunda yaşadığınız sıkıntılar neler?
“Bankaların POS komisyon oranları küçük esnafı çok zorluyor. Aynı zamanda Esnaf Kefalet kredileri de yeterli seviyede değil. Bugün bir esnafın işini rahatlatacak kredi miktarının en az 5 milyon lira olması gerektiğini düşünüyorum. Mevcut limitler birçok işletme için yetersiz kalıyor. Esnaf Kefalet'ten kredi alamayanlar yüksek faizli banka kredilerine yönelmek zorunda kalıyor. Bu da mali yükü artırıyor.
“Kira artışları sektörü nasıl etkiliyor?
“En büyük gider kalemlerinden biri kiralar. Derneğimize üye olan esnaflar arasında aylık 20 bin lira kira ödeyen de var, 130 bin lira kira ödeyen de. Esnaf bulunduğu bölgeden kolay kolay taşınamıyor. Çünkü yıllarca oluşturduğu müşteri kitlesi ve adres bilinirliği var. Bazı mülk sahipleri de bunu fırsata çevirebiliyor. Bu nedenle birçok işletme kapanma noktasına geliyor. Bugün yalnızca Ofis bölgesinde çok sayıda telefoncu ya iş yerini devretti ya da kapattı”
Telefoncular Sitesi kurulması yönündeki öneriniz nedir?
“Diyarbakır'da galericiler sitesi, hurdacılar sitesi, demirciler sitesi var. Neden bir Telefoncular Sitesi olmasın? Telefoncu esnafı tek merkezde toplandığında hem vatandaş istediği ürünü kolayca bulur hem de esnaf arasında güçlü bir ticaret oluşur. Eskiden pasaj kültürü vardı. Batman, Şanlıurfa, Elazığ ve Malatya gibi şehirlerde bu kültür hâlâ devam ediyor. Diyarbakır'da da benzer bir merkez oluşturulursa sektör çok daha güçlü hale gelir.”
Dernek olarak sosyal sorumluluk çalışmalarınız bulunuyor mu?
“Elbette. Yaz tatilinde üyelerimize çağrıda bulunduk. Her işletme imkanları ölçüsünde bir öğrenciyi yanında çalıştırsın istedik. Amacımız gençlerin yaz aylarını sokakta geçirmek yerine meslek öğrenerek değerlendirmesiydi. Bunun yanında Dicle Üniversitesi ile ortak eğitim projeleri hazırlıyoruz. Telefon tamiri, satış teknikleri ve pazarlama eğitimleri verilmesini planlıyoruz. Ayrıca yetim çocukların meslek sahibi olması için bazı sivil toplum kuruluşlarıyla görüşmeler yürütüyoruz. Eğitimlerini tamamlayan gençleri doğrudan telefoncu esnafının yanında istihdam etmeyi hedefliyoruz”
Son olarak yetkililere ve vatandaşlara vermek istediğiniz mesaj nedir?
“Öncelikle telefoncu esnafının sorunlarının çözümü için taksit uygulaması, uygun finansman desteği ve kredi imkanlarının geliştirilmesini bekliyoruz. Vatandaşlarımızdan da önemli bir ricamız var. Yerel esnaftan alışveriş yapsınlar. Çünkü yerel esnafta kazanılan para yine bu şehirde kalıyor. Bugün telefoncudan kazanılan gelir fırıncıya, manava, bakkala ve diğer küçük işletmelere ulaşıyor. Yerel esnaf güçlenirse Diyarbakır'ın ekonomisi güçlenir. Biz üretmeye, istihdam oluşturmaya ve gençlere meslek kazandırmaya devam edeceğiz. En büyük hedefimiz güçlü, güvenilir ve sürdürülebilir bir telefonculuk sektörünü gelecek nesillere bırakmaktır”
