Sayıştay’ın 2025 yılı Sur Belediyesi denetim raporunda ihale işlemleri, müdürlük görevlendirmeleri ve yatırım harcamalarına ilişkin dikkat çekici bulgular yer aldı. 26 müdürlüğün yalnızca 2’sinde asaleten atanmış müdür bulunurken, satın alma işlemlerinin parçalara bölündüğü tespit edildi. Yatırımlar iki yılda yüzde 92 gerilerken, diğer belediyelerin raporlarında yer alan bazı konuların Sur Belediyesi raporunda bulunmaması denetimlerin kapsamına ilişkin soruları gündeme getirdi.
İhaleler Parçalanmış: 37 satın alma işlemi mercek altında
Sayıştay, Sur Belediyesi’nde benzer ihtiyaçların parasal sınırların altında kalacak şekilde parçalara bölünerek, İhale Kanunu’na aykırı biçimde doğrudan temin yöntemiyle karşılandığını tespit etti.
Kilitli parke taşı, çöp poşeti, bilgisayar malzemeleri, araç lastikleri ve inşaat malzemelerinin de bulunduğu 37 satın alma işlemi rapora girdi.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, ihale hükümlerinden kaçınmak amacıyla alımların bölünmesini yasaklıyor. Bu tespit, belediyenin satın alma süreçlerinde rekabetin ve kamu yararının ne ölçüde gözetildiği sorusunu gündeme taşıdı.
Liyakat Tartışması: Sosyolog Zabıtada, Şehir Plancısı Hukukta!
Sur Belediyesi’ndeki 26 müdürlüğün yalnızca 2’si asaleten yönetiliyor. 18 müdürlük vekâleten, 6 müdürlük ise tedviren yürütülüyor.
Raporda sosyolog kadrosundaki personelin Zabıta ve Veteriner İşleri, teknikerin Fen İşleri ile Kadın ve Aile Hizmetleri, şehir plancısının Hukuk İşleri, zabıta müdürünün ise Rehberlik ve Teftiş Kurulu müdürlüklerinde görevlendirildiği belirtiliyor.
Sayıştay, görevlendirmelerin mevzuat hükümleriyle uyumlu olmadığını değerlendirirken, belediye yönetimi personel yetersizliğini gerekçe gösterdi.
Başkan Yardımcıları da Müdür: Çift görevden ek ücret iddiası
Rapora göre belediye başkan yardımcıları da Bilgi İşlem, Mali Hizmetler, Kültür Sanat ve Sosyal İşler ile Gelirler müdürlüklerinde vekâleten görev yapıyor.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 86 ve 175’inci maddeleri, belirli şartlarda vekâlet ücreti ödenmesine imkân tanıyor.
Bu durumda kritik soru şu: Sur Belediyesi mali kriz yaşarken, başkan yardımcılarına ve diğer vekil müdürlere vekâlet ücreti ödemesi yapılıyor mu?
Gelen ödenekler neden kullanılmadı?
Sur Belediyesi’nin yatırım harcamaları 2023’te 77,2 milyon TL, 2024’te 15,8 milyon TL, 2025’te ise 6,2 milyon TL oldu.
İki yılda nominal olarak yüzde 92 gerileyen yatırımların yanında, 2025 yılı için ayrılan 160,6 milyon TL’lik yatırım ödeneğinin yalnızca yüzde 3,89’u kullanıldı. Yaklaşık 154,4 milyon TL yatırım ödeneği kullanılmadan iptal edildi.
Aynı dönemde belediyenin faiz giderleri yüzde 151 artarak 14,47 milyon TL’ye ulaştı. Sur’un altyapı, yol ve çevre ihtiyaçları sürerken yatırım bütçesinin neden bu ölçüde kullanılmadığı açıklama bekliyor.
589 Bin TL’lik İş Sözleşmesiz, Belediyede İç Denetçi Yok!
Sayıştay, 589 bin 200 TL ödeme yapılan bina bakım ve onarım işinin, zorunlu olmasına rağmen sözleşme düzenlenmeden gerçekleştirildiğini tespit etti.
Raporda ayrıca Sur Belediyesi’nde iç denetim birimi ve iç denetçi bulunmadığı belirtildi.
Bu eksiklik, belediyenin kendi bünyesindeki bağımsız iç denetim mekanizmasından yoksun olduğunu gösterirken, harcamaların ve idari işlemlerin kurum içinde nasıl kontrol edildiği sorusunu gündeme getiriyor.
Eş Başkanlık Bir Belediyede Rapora Girdi, Diğerinde Girmedi
Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi’nin 2025 yılı Sayıştay denetim raporunda eş başkanlık uygulaması da ele alındı.
Denetçiler, uygulamanın Belediye Kanunu’nda yasal dayanağının bulunmadığını belirterek sonlandırılmasını isterken, Büyükşehir Belediyesi yönetimi modelin siyasi gelenek ve parti tüzüğü kapsamında yürütüldüğünü savundu.
Sur Belediyesi’nde de diğer DEM Partili belediyeler gibi eş başkanlık uygulaması bulunuyor. Ancak denetçi raporlarında Büyükşehir Belediyesi’ne eş başkanlık uyarısı yapılırken, Sur Belediyesi’nde bu konuya değinilmemesi dikkat çekti.
İşçi İzinleri ve Tasarruf Tedbirleri: Denetimde Farklı Ölçütler mi Uygulanıyor?
Diğer bazı belediyelerin Sayıştay raporlarında, tasarruf tedbirleri kapsamında kadrolu işçilerin yıllık izinlerinin kullandırılması ve birikmiş izinlerin kamuya ilave mali yük oluşturmaması gerektiği yönünde bulgular yer alıyor.
Sur Belediyesi’nde de benzer bir izin sorunu bulunduğu belirtilmesine rağmen, aktarılan denetim bulgularında bu konuya yer verilmedi. Bu farklılık, aynı nitelikteki uygulamaların belediyeler arasında hangi ölçütlere göre denetlendiği sorusunu gündeme getiriyor.
Sur Belediyesi ve Sayıştay'a yanıt bekleyen sorular
- İhaleler neden parçalara bölündü?
- Müdürlüklerde mesleki uzmanlık ve liyakat hangi ölçütlerle değerlendirildi?
- Vekâleten görevlendirilen yöneticilere ek ödeme yapıldı mı?
- Yatırım ödeneklerinin yüzde 96’sından fazlası neden kullanılmadı?
- İşçi izinleri gibi konular bazı belediyelerin denetim raporlarına girerken Sur Belediyesi raporunda neden yer almadı?
Belediye yönetiminin bildirdiği düzeltici çalışmaların sonuçları kadar, Sayıştay'ın belediyeler arasında denetim kapsamını nasıl belirlediğine ilişkin açıklaması da önem taşıyor.
