DİYARBAKIR HABER- Diyarbakır’ın Ergani ilçesinde bulunan ve dünyanın en önemli Neolitik yerleşimlerinden biri olarak kabul edilen Çayönü Tepesi, insanlık tarihine ışık tutmaya devam ediyor. Çayönü Tepesi Kazı ve Araştırma Projesi Başkanı Doç. Dr. Savaş Sarıaltun, bölgenin yerleşik yaşama geçiş sürecini en iyi yansıtan merkezlerden biri olduğunu ifade etti.
Sarıaltun, Diyarbakır coğrafyasının tarım ve hayvancılık tarihinin başlangıç noktalarından biri olduğuna dikkat çekerek, mercimek, buğday, arpa, çeşitli baklagiller, badem ve Antep fıstığının ilk kez kültüre alındığı yerlerden birinin Çayönü olduğunu söyledi.
Bölgenin yalnızca tarımsal üretim açısından değil, hayvanların evcilleştirilmesi konusunda da öncü bir merkez olduğunu belirten Sarıaltun, koyun, keçi ve daha sonra sığırın ilk evcilleştirildiği alanlardan birinin de Çayönü Tepesi olduğunu vurguladı.
Bugünkü Diyarbakır mutfağının temelini oluşturan birçok ürünün kökeninin Çayönü’ne uzandığını ifade eden Sarıaltun, “Domates ve biber gibi Amerika kıtasından gelen ürünler dışında bugün soframızda bulunan pek çok gıda Çayönü’nde de vardı.” dedi.
Çayönü’nün mimari açıdan da döneminin çok ilerisinde olduğunu belirten Sarıaltun, yerleşimde kendine özgü bir planlama sistemi bulunduğunu, yapıların belirli ölçüler esas alınarak inşa edildiğini ve bunun gelişmiş bir toplumsal organizasyonun göstergesi olduğunu kaydetti.
Sarıaltun ayrıca, doğal bakırın işlenmesine ilişkin en eski örneklerden bazılarının da Çayönü’nde ortaya çıkarıldığını belirterek, bakırın eritilmeden ısıtılarak şekillendirildiğini, iğne, deliciler ve boncuk gibi küçük alet ve süs eşyalarının üretildiğini söyledi.
Çayönü Tepesi’nin, yerleşik yaşamın, tarımın, hayvancılığın, mimarinin ve madenciliğin ilk örneklerini bir arada barındıran eşsiz bir miras olduğunu vurgulayan Sarıaltun, bu tarihi zenginliğin Diyarbakır’ın kültürel kimliğinin önemli bir parçası olduğunu ifade etti.
