Namaz insanın çalışmasını ve yaşamasını düzenleyen bir müessesedir. Kişiler topluluk içinde yaşarlar ve bağımsız hareket ederler. Belli aralıklarla bir araya gelirler ve hareketlerini birbirlerine uydururlar. Canlıda “kan dolaşımı” ne ise toplulukta da “namaz” odur.
Kan kalbe gelir ve döner. Bu arada ciğerlere gider ve temizlenir. Bir toplulukta da halk mescide gelir ve döner. Bu arada iç ve dış pisliklerini temizlemiş olur. Belli zamanda bir araya gelen insanlar hem birbirleri ile temas ederek maddi ve manevi alışverişlerde bulunurlar hem de kendilerini sistemli çalışmaya alıştırırlar. Kendilerini topluluğa uydururlar.
Değişik insanlar değişik mallar üretirler. Bunları satar ve kendi ihtiyaçları olan malları alırlar. Pazar olmazsa kişiler neyi üreteceklerini bilemez ve ihtiyaçlarını giderecek mal bulamazlar. İşte bu periyodik toplantıları yapmayan halk da topluluğu oluşturamaz. İlkel bir hayat sürdürür. Oysa periyodik olarak bir araya gelen halk zamanla bir topluluk hâline dönüşür. Nasıl “pazar” ortak bir ekonomiyi oluşturursa, “namaz” da ortak sosyal yapıyı oluşturur. Nasıl pazarda dışarıdan hiçbir zorlama yoksa, isteyen istediği zaman gelir, isteyen istediği malı istediği kimseye istediği fiyatla satarsa; namaza da isteyen istediği zaman gelir, istediği kimselerle istediği ilişkileri kurar. Bununla beraber, nasıl pazarın kendiliğinden toplanma saatleri, fiyat istikrarı varsa, toplanmanın yani namazın da kendine göre zorlamadan oluşmuş kuralları vardır.
Namaz insanın bütün hayatını içine alır. Tüm sosyal ve ekonomik hayat “namaz” içinde düzenlenmiştir. Bu sebeplerden dolayı “namaz” en büyük ibadettir.
Namaz”ın sağlığa da çok önemli etkisi vardır.
Kişiler “namaz” sayesinde sağlık dayanışması içindedirler. Birinin hastalığı diğerlerini haberdar eder ve gerekli yardımları sağlarlar. Bunun dışında birlikte yaşayanlar vücutlarında aynı mikropları taşırlar ve buna karşı ortak muafiyetleri vardır. Birbirleriyle temas ettiklerinde vücut karşısındakinin mikroplarına hazırlıksız yakalanmaz.
Namaz ve hac, insanlar için tabii aşı görevini görmektedir.
Tabloya bakıldığında namazın sadece bir toplama merasiminden ibaret olduğu görülür. Çağrı yapıyorsunuz. Belli vakitte belli yerde toplanıyorsunuz. Topluluğa temizlenerek geliyorsunuz ve toplantıya uygun kıyafetle katılıyorsunuz. Oturum çağrısı yapılıyor ve bir başkan var. Divan oluşmuş. Yönünüz belli. Saf oluyorsunuz. Başkanın hareketleriyle uyum sağlıyor ve birlikte hareket ediyorsunuz.
